مفهوم احتمال در کتابهای درسی ریاضی دوره ابتدایی: نگاهی تحلیلی به مفاهیم و سطوح استلزام شناختی تکالیف
نویسندگان
1 سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری رشته آموزش ریاضی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران، ایران
3 عضو هیات علمی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی
doi
10.22034/naes.2024.460894.1428چکیده
پژوهش حاضر با هدف تحلیل تکالیف بخش احتمالِ کتابهای درسی ریاضی دوره ابتدایی و با روش تحلیل محتوای کمّی انجام شده است. جامعه آماری، بخش احتمال کتابهای درسی ریاضی پایههای دوم تا ششم ابتدایی است و حجم نمونه برابر حجم جامعه، انتخاب شده است. در این مطالعه، نمونه آماری از دو منظر شامل تعیین مفاهیم احتمالاتیِ مورد آموزش و تعیین سطوح استلزام شناختی تکالیف، مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج تحلیل محتوا با هدف تعیین مفاهیم احتمالاتی مورد آموزش در کتب درسی ریاضی دوره ابتدایی نشان داد که این مفاهیم شامل آزمایش تصادفی، فضای نمونه، احتمال وقوع پیشامد، مقایسه احتمال و عادلانه بودن، است. نتایج تحلیل دادهها همچنین مشخص کرد که نزدیک به دو سوم تکالیف احتمالاتی در کتابهای ریاضی دوره ابتدایی در سطوح پایین نیازهای شناختی، یعنی یادآوری و رویهای بدون اتصالات، قرار دارند و یک سوم باقی مانده نیز در سطح رویهای با اتصالات هستند و هیچ تکلیفی در بالاترین سطح از استلزام شناختی، یعنی سطح ریاضیورزی، قرار ندارد. انجام مطالعات بیشتر در خصوص مفاهیم احتمال و تکالیف احتمالاتی و به تبع آن، افزایش کیفیت و سطح استلزام شناختی تکالیف ارائه شده در کتاب درسی، پیشنهاد میگردد.