افزایش دقت اندازهگیری ابعاد عیوب در آزمون غیر مخرب رادیوگرافی صنعتی با استفاده از پردازش تصویر به روش فیلتر بازگشتی
نویسندگان
1 مرکز مهندسی مواد، پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای، تهران، ایران
2 آزمایشکاه آزمونهای غیر مخرب، مرکز نظام ایمنی هستهای کشور، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران، ایران.
3 پژوهشکدة راکتور و ایمنی هستهای، پژوهشگاه علوم و فنون هستهای، تهران، ایران
4 گروه فیزیک، دانشکدة علوم، دانشگاه بینالمللی امام خمینی، قزوین، ایران.
5 آزمایشکاه آزمونهای غیر مخرب، مرکز نظام ایمنی هستهای کشور، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران، ایران.
6 آزمایشکاه آزمونهای غیر مخرب، مرکز نظام ایمنی هستهای کشور، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران، ایران.
7 پژوهشکدة راکتور و ایمنی هستهای، پژوهشگاه علوم و فنون هستهای، تهران، ایران
8 پژوهشکدة راکتور و ایمنی هستهای، پژوهشگاه علوم و فنون هستهای، تهران، ایران
doi
10.30494/jndt.2024.470763.1146چکیده
اندازهگیری ابعاد عیوب مختلف در تعیین استحکام جوش اهمیت زیادی دارد. اندازة عیب همچنین نقش مهمی برای رد یا قبول شدن قطعه در حال بازرسی را با توجه به استانداردهای مربوطه دارد. یکی از روشهای مهم برای اندازهگیری ابعاد این عیوب، روش رادیوگرافی صنعتی است که در رسته آزمونهای غیر مخرب قرار میگیرد. رادیوگرافی با استفاده از نفإ اشعه ایکس و یا گاما انجام می گیرد. رادیوگرافی یک روش حجمی محسوب می شود و می تواند اطلاعاتی در مورد حجم داخلی قطعات به ما بدهد. عوامل مختلفی مانند بزرگنمایی ایجاد شده در تصویر رادیوگرافی، مات شدگی ناشی از عدم نقطهای بودن منبع و پراکندگی ذاتی اشعه ایکس و گاما که باعث مات شدگی تصویر رادیوگرافی میشود، در اندازهگیری سایز عیوب در این روش تاثیرگذار هستند و دقت روش را تحت تاثیر قرار میدهند. به خصوص با توجه به مات شدن لبه های عیوب داقع در فواصل دورتر نسبت به محل قرار گرفتن فیلم و یا آشکار ساز تصویر برداری ، اندازه گیری ابعاد این نوع عیوب با خطای بیشتری همراه خواهد بود. در این تحقیق، با استفاده از اندازه فاصله خطوط در ابزار شاخص کیفیت تصویر مقدار عیوب در قطعات استاندارد سوناکیت با عیوب مشخص تخمین زده شده و با مقدار اصلی مقایسه میشود. برای رفع مات شدگی از روش فیلتر بازگشتی استفاده شده تا لبهها تیزتر شوند و امکان تخمین عیوب بهتر شود. نتایج نشان میدهد که اندارهگیری ابعاد عیوب در این روش به دقت کاربر در تخمین پیکسلهای مربوط به ناحیة عیب و تیز بودن لبهها دارد و برای قطعات استاندارد بررسی شده بین % 6 تا % 19خطای اندازهگیری وجود دارد.
