شناسایی عوامل مؤثر بر استقرار نظام کنترل داخلی (رویکرد نظریه دادهبنیاد چندگانه)
نویسندگان
1 استادیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/acctgrev.2021.318924.1008520چکیده
هدف: سازمانها بهدنبال ابزارهایی هستند که در دستیابی به اهداف، آنها را یاری دهد. بهکارگیری کنترل داخلی، در رسیدن به اهداف سازمان اطمینان معقولی میدهد. نحوه پیادهسازی نظام یادشده، بر اجرای آن و میزان ضعفهایی تأثیرگذار است که در ارزیابی آن شناسایی شده است. بنابراین هدف این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر بر استقرار نظام کنترل داخلی است.روش: رویکرد پژوهش کیفی بوده و با استفاده از روش دادهبنیاد چندگانه اجرا شده است؛ بنابراین در دو سطح دادهبنیاد تجربی و نظری، تجزیهوتحلیل دادهها انجام شده است. اطلاعات تجربی لازم، با نمونهگیری نظری از 13 مصاحبه نیمهساختار یافته با متخصصان با تجارب موفق پیادهسازی نظام یاد شده در سالهای 1398 و 1399 و اطلاعات نظری نیز، از طریق مرور ادبیات بهدست آمده است.یافتهها: نتایج این پژوهش نشان داد که ناکارایی و اثرنابخشی رویهها، عدم تفکیک مناسب وظایف و عدم مستندسازی مناسب رویهها، استقرار را امری اجتنابناپذیر میسازد. همچنین، فرایند پیادهسازی کنترل داخلی، تحت تأثیر این عوامل است: کیفیت حسابرسی مستقل، ساختار سازمانی، سامانههای کامپیوتری، ویژگیهای مدیریت ارشد، کیفیت دانش گروه مسئول استقرار، کیفیت هیئت مدیره و قوانین برونسازمانی.نتیجهگیری: با اعتمادسازی، آموزش، زمانبندی مناسب، نظارت مستمر، شناخت نظام و شناسایی نیازها، میتوان با توجه به اندازه سازمان، نوع صنعت، محدودیت زمانی و حمایت کارکنان و مدیریت، نظام کنترل داخلی را به نحو مطلوب پیادهسازی کرد.