فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: علی‌رغم حساسیت بسیار به موضوع بی‌انضباطی مالی، پژوهش‌های علمی محدودی به بررسی مؤلفه‌های انگیزشی، ارادی، عاطفی و شناختی مؤثر بر اقدام مدیران و کارکنان درون سازمان پرداخته‌اند. انضباط مالی در سازمان، تحت تأثیر عوامل سازمانی و محیطی است و پژوهش حاضر، به‌دنبال بررسی تأثیر عوامل سازمانی بر انضباط مالی است.روش: این پژوهش‌ از نظر هدف کاربردی ـ توسعه‌ای و از نظر روش ترکیبی از نوع آمیخته اﮐﺘﺸﺎفی (کیفی ـ کمی) است. در بخش کیفی، پس از بررسی ادبیات، مدل مفهومی پژوهش‌ استخراج شد و در ادامه با به‌کارگیری تکنیک مصاحبه‌‌ عمیق و روش تحلیل مضمون، به بومی‌سازی و اشباع نظری مدل پژوهش‌ اقدام شده است. جامعه آماری بخش کیفی، خبرگان و نخبگان حوزه مالیه عمومی است که با استفاده از راهبرد نمونه‌گیری هدفمند و روش نمونه‌گیری نظری، تعداد 12 نفر انتخاب ‌شدند. در بخش کمی با استفاده از داده‌های گردآوری‌شده با ابزار پرسش‌نامه حاصل از عملیاتی‌سازی مدل پژوهش‌، مدل پژوهش‌ با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) برازش شده است. جامعه آماری بخش کمی مدیران سازمان حسابرسی، جامعه حسابداران رسمی و سازمان بازرسی کل کشور است که پرسش‌نامه به‌صورت الکترونیکی توزیع و 93 پرسش‌نامه قابل استفاده جمع‌آوری شد.یافته‌ها: بر اساس یافته‌ها، مؤلفه‌های منابع مالی و اعتباری، ساختار و سبک مدیریت، بر انضباط مالی تأثیر مثبت و معناداری دارند. همچنین شاخص‌های دریافت اعتبارات به‌صورت منظم و زمان‌بندی‌شده، عدم وجود محدودیت‌های مالی، کیفیت کنترل‌های مدیریتی، وجود شرح وظایف مدون و دقیق، اصلاحات فرایندی و جدیت در برخورد با تخلف‌ها بیشترین تأثیر بر انضباط مالی را دارند.نتیجه‌گیری: انضباط مالی پدیده‌ای است که از طریق بعضی عوامل سازمانی، یعنی منابع مالی و اعتباری، ساختار سازمانی و سبک مدیریت، قابل مدیریت است. در مؤلفه منابع مالی و اعتباری، دریافت منظم اعتبارات، به کاهش نیاز به تأمین منابع از طرق مختلف، حذف مسئله مازاد/کسری وجوه و در نتیجه جلوگیری از جابه‌جایی اعتبارات برنامه‌ای و در نهایت کاهش بی‌انضباطی منجر خواهد شد. از ویژگی‌های بارز یک نظام کارآمد کنترل‌های مدیریتی، برخورداری از قابلیت کنترل‌های حال‌نگر و آینده‌نگر است. این قابلیت‌ها با پیش‌بینی و تشخیص به‌موقع، احتمال وقوع بی‌انضباطی مالی را کاهش می‌دهد. استقرار نظام کنترل‌های داخلی مؤثر، کاهش ریسک وقوع تخلف‌های مالی را به‌دنبال دارد. وجود فرایندها و رویه‌های شفاف از طریق کاهش ابهام در فرایند ارائه خدمات و نیز قابلیت رصد بودجه، سطح انضباط مالی سازمان را افزایش می‌دهد و در نهایت، جدیت در برخورد با تخلف‌ها، از طریق افزایش هزینه ارتکاب تخلف، انضباط مالی را تقویت می‌‌کند.