ارزش منصفانه: نقدها و چالشها با رویکرد حسابداری انتقادی
نویسندگان
1 دکتری، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/acctgrev.2022.335790.1008634چکیده
هدف: در این پژوهش به مطالعه انتقادهای وارد بر ارزش منصفانه و ارائه تفسیری بر این دستاوردها پرداخته شده است. در خصوص ارزش منصفانه، نظرها به سه دسته تقسیم میشود: دستهای که بهشدت طرفدار آن است. گروهی که بهشدت مخالف آن است و گروهی که به دلایلی نگرانیهایی از آن دارند. شناخت دلایل انتقادهای واردشده بر ارزش منصفانه، به درک بهتری از مفهوم ارزش منصفانه، بهخصوص از دیدگاه نظری و سیر تطور این نظام اندازهگیری نیاز دارد. بنابراین در بخشی از این پژوهش، به مطالعه بسترهای تاریخی، سیاسی و اجتماعیای پرداخته شده که در نقاط مختلف جهان به شکلگیری ارزش منصفانه انجامیده است. روش: پژوهش حاضر کیفی و با روش فراترکیب انجام شده است. در این راستا مراحل، تنظیم سؤالهای پژوهش، مرور نظاممند ادبیات، جستوجو و انتخاب متنهای مناسب، استخراج اطلاعات از متنها، تجزیهوتحلیل و ترکیب یافتههای کیفی و ارائه تفسیری از تفسیرهای موجود طی شده است. یافتهها: در این پژوهش، مرور، شناسایی، گونهشناسی و طبقهبندی و تحلیلی از حوزههای مختلف تحقیقات انجامشده در زمینه ارزش منصفانه، از بُعد نظری ـ انتقادی ارائه شده است که نمایانگر هشت حوزه مورد توجه ویژه شامل نظریههای استفادهشده در نظامهای اندازهگیری، دلایل شکلگیری ارزش منصفانه، رابطه آن با استانداردگذاری و موارد استفاده از آن، نقش چارچوب نظری گزارشگری مالی در توسعه ارزش منصفانه، مزایای ارزش منصفانه، معایب ارزش منصفانه، اثر ارزش منصفانه بر بحرانهای مالی، نقدها و چالشهای حسابرسی ارزش منصفانه و اثر نظامهای مالی سرمایهداری و کمونیستی بر ارزش منصفانه است. نتیجهگیری: در این پژوهش، نقدها و چالشهای وارد بر ارزش منصفانه طی دو دهه اخیر، از دو دیدگاه نظری و انتقادی شناسایی شد. این پژوهش میتواند بهعنوان نقشه راه برای محققان در حوزه ارزش منصفانه بهکار گرفته شود که حوزههای مورد توجه در این خصوص و بخشهای قابل مطالعه در آینده را نشان میدهد.
