نقش میانجی خودکارآمدی در رابطه بین الگوهای فرزندپروری و رفتارهای بازدارنده تحصیلی دانشآموزان دوره متوسطه دوم
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، روانشناسی تربیتی ،واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران، ایران.
2 دانشیار ،گروه آموزش پیش از دبستان، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران،ایران.
3 استاد، گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی ،تهران، ایران .
4 استادیار گروه روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/naes.2024.464920.1462چکیده
زمینه و هدف: مطالعه رفتارهایی که میتوانند بازدارنده سبک زندگی سالم تحصیلی فراگیران باشند، همواره مورد علاقه و توجه پژوهشگران بوده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی خودکارآمدی در رابطه بین الگوهای فرزندپروری و رفتارهای بازدارنده تحصیلی دانشآموزان دوره متوسطه دوم انجام شد. روش پژوهش: این مطالعه کمّی به روش توصیفی-همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانشآموزان دوره متوسطه دوم مدارس دولتی شهر تهران در سال تحصیلی 1401- 1402 بود؛ که 407 نفر با روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای وارد مطالعه شدند و بوسیله پرسشنامههای شیوههای فرزندپروری (بامریند، 1973)، خودکارآمدی عمومی (شرر و همکاران، 1982)، مقیاسهای فریبکاری تحصیلی (فارنسه و همکاران، 2011)، اهمالکاری تحصیلی (سواری،1391) و پرسشنامه پرخاشگری (ویلیامز و همکاران، 1996) مورد سنجش قرار گرفتند. تحلیل دادهها با روش معادلات ساختاری بوسیله نرمافزارهای SPSS نسخه 23 و AMOS نسخه 24 انجام شد. یافتهها: براساس نتایج این پژوهش، مدل پیشنهادی از برازش مطلوبی برخوردار بود. نتایج نشان داد که الگوهای فرزندپروری هم به صورت مستقیم و هم به صورت غیرمستقیم از طریق خودکارآمدی بر رفتارهای بازدارنده تحصیلی اثر معناداری دارد (05/0>P)؛ و این نقش با میانجیگری خودکارآمدی برجستهتر نیز میشود. نتیجهگیری: با توجه به ارتباط معنادار الگوهای فرزندپروری با رفتارهای بازدارنده تحصیلی و تأیید نقش میانجی خودکارآمدی، در این زمینه پیشنهاد میشود به منظور کاهش رفتارهای بازدارنده تحصیلی دردانشآموزان ضمن توجه به الگوهای فرزندپروری، بر افزایش خودکارآمدی دانشآموزان نیز تمرکز شود. در این زمینه آشنایی خانوادهها با نقش الگوهای فرزندپروری بر زندگی تحصیلی دانشآموزان و برگزاری جلسات آموزشی دارای اهمیت است.