تاثیر تغییرات دما و سرعت هوا بر فرایند خشک‌شدن و کیفیت کلزا

نویسندگان

1 استادیار پژوهش موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی

2 دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس.

doi
چکیده

در این تحقیق با به­کارگیری یک دستگاه خشک­کن آزمایشگاهی سه واحدی قابل اتصال به کامپیوتر، فرایند خشک‌شدن کلزا به‌صورت تک­لایه و پیوسته بررسی شد و با استفاده از طرح آماری کاملاً تصادفی تاثیر تغییرات دو عامل مهم یکی دمای خشک‌کردن و دیگری سرعت جابه­جایی هوای گرم بر پارامتر زمان و تغییر آهنگ خشک‌کردن، ضرایب نفوذ رطوبت، و انرژی فعال‌سازی محصول کلزا رقم اوپرا در دماهای 40 ، 50، و 60 درجة سانتی گراد و دو سرعت جابه­جایی هوای گرم 1 و 2 متر بر ثانیه ارزیابی شد.  همچنین، با استفاده از معادلة رگرسیونی خطی، مدل تخمین زمان خشک‌شدن کلزا در محدوده دمایی آزمایش­ها نیز ارائه شد.  علاوه بر شاخص‌های ذکرشده، پارامترکیفی درصد اسیدیته روغن کلزای خشک­شده نیز اندازه‌گیری شد.  نتایج به‌دست آمده نشان داد که تاثیر فاکتورهای دما و سرعت جابه­جایی هوا بر فرایند خشک‌شدن محصول کلزا معنی‌دار است.  تغییر دمای فرایند از 40 به 60 درجة سانتی­گراد، 4/66 درصد از زمان خشک‌شدن را کم کرد.  تغییر سرعت هوای گرم از 1 به 2 متر بر ثانیه موجب 4/29 درصد کاهش در زمان خشک‌شدن آن گردید.  ضریب نفوذ رطوبت دانة کلزا در محدوده دمایی تحقیق از 8-10×05694/2 تا 8-10×8061/5 مجذور متر بر ثانیه تغییر می‌کند.  انرژی فعال‌سازی نیز در حدود 34/27 تا 49/37 کیلو ژول بر مول به‌دست آمد.  از نظر کیفی تغییرات دما و سرعت هوا در محدوده­های ذکرشده تاثیری معنی‌دار بر افزایش اسیدهای چرب آزاد روغن استحصالی کلزای خشک­شده نداشت. 

کلیدواژه‌ها