ارزیابی توسعه عادلانه در اقتصاد ایران با رویکرد شاخصهای چند بعدی(فقر چند بعدی و شاخص ترکیبی عدالت)
نویسندگان
1 دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان
2 مشاور فناوری
3 استاد دانشگاه علامه طباطبائی
doi
10.22034/es.2023.165476چکیده
7 دهه تاریخ توسعه پس از جنگ جهانی دوم ، با تحول ادراک مفهوم توسعه همراه بوده است. شاید مهمترین تحول در مفهوم توسعه تغییر از مفهوم صرفاً رشد اقتصادی به تحولی ساختاری و کیفی است که ضمن بهبود ابعاد درآمدی و غیر درآمدی رفاه، از پایداری و نیز توزیع عادلانه برخوردار باشد. به منظور ارزیابی توسعه عادلانه در اقتصاد ایران از شاخصهای چند بعدی استفاده شده است. نتایج بررسیها نشان میدهد روند شاخص فقر چند بعدی در مناطق روستایی در طی سالهای مورد بررسی کاهشی بوده که این کاهش به منزله کاهش وسعت و شدت فقر چند بعدی در طی سالهای مورد مطالعه در مناطق روستایی است. در خصوص مناطق شهری این شاخص دارای روند نوسانی می باشد لیکن از سال 1387 به بعد به طور متوسط روند این شاخص صعودی بوده که علت آن میتواند تورمهای بالا، رکود و بروز تحریمها باشد. از سوی دیگر، محاسبه شاخص ترکیبی عدالت اجتماعی اروپا نشان میدهد شاخص در بازه 1380 تا 1398 با روند صعودی روبرو بوده است و در نهایت نمره کل از حدود 4.72 در سال 1380 به 7.32 در سال 1398 رسیده است. اگر چه روند این شاخص بهبود شاخص ترکیب عدالت اجتماعی در ایران را نشان میدهد اما روند نزولی در بازار کار و بخشهای اجتماعی سلامت و عدالت بین نسلی نگران کننده به نظر میرسد.