تفسیر دو‌بعدی داده گرانی و گرادیان افقی آن با استفاده از روش وارون‌سازی متمرکز وزن‌دارشده مجدد و روش‌های مرسوم تخمین عمق در آجی‌چای، استان آذربایجان شرقی، ایران

نویسندگان

1 استاد گروه فیزیک دانشکده علوم و فن آوری های همگرا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترای گروه مهندسی نفت، معدن و ژئوفیزیک دانشکده مهندسی عمران و منابع زمین دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

3 استادیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، چالوس، ایران

doi
10.30499/ijg.2022.329907.1400
چکیده

در این مطالعه از روش وارون‌سازی خطی متمرکز وزن‌دار‌شده مجدد برای مدل‌سازی داده گرانی دو‌بعدی توده معدنی زیر‌سطحی استفاده می‌شود. همچنین با استفاده از داده گرادیان افقی گرانی در روش وارون‌سازی متمرکز وزن‌دار‌شده مجدد، مرزهای عمودی توده زیر‌مرزی آشکارسازی می‌شود. کارایی روش وارون‌سازی ذکرشده برای داده گرانی یک مدل مصنوعی در دو حالت نوفه‌دار و بدون نوفه بررسی شده است. نتایج، کارایی پذیرفتنی روش وارون‌سازی خطی متمرکز وزن‌دار‌شده مجدد را در تحلیل داده گرانی دوبعدی نشان می‌دهد. از این روش برای مدل‌سازی میدان گرانی باقی‌مانده یک گنبد نمکی در آجی-چای آذربایجان شرقی و تعیین لبه‌های آن استفاده شد. گنبدهای نمکی در این منطقه از نظر دخایر پتاس درخور توجه هستند. برای اعتبارسنجی عمق به‌دست‌آمده از روش وارون‌سازی خطی متمرکز وزن‌دار‌شده مجدد، از روش‌های مرسوم تخمین عمق همامیخت اویلر و طیف چگالی انرژی و برای مقایسه مرزهای آشکارشده برای چشمه زیرسطحی از فیلترهای فاز محلی سیگنال تحلیلی، زاویه تیلت، نقشه تتا، زاویه تیلت هذلولی، مشتق افقی کل و مشتق افقی کل نرمال‌شده استفاده می‌شود. بر اساس نتایج، عمق سطح بالا و پایین گنبد نمکی در مرکز به‌ترتیب در حدود 20 متر و 50 متر است. همچنین خطای نُرم دو به‌دست‌آمده بین مقادیر گرانی اندازه‌گیری‌شده و گرانی محاسبه‌ای mGal 0833/0 و بیشینه تباین چگالی تخمین‌زده‌شده در حدود kg/m3  290- است.