پایش نفوذ آب در خاک با استفاده از روش ژئورادار و مقاومت ویژه الکتریکی (مطالعه موردی: مکان آزمایش ژئوفیزیکی دانشگاه صنعتی شاهرود)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 دانشیار دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 کارشناس ارشد، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

4 دانشیار، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

doi
10.30499/ijg.2022.307253.1365
چکیده

در این تحقیق با برداشت داده‌های ژئورادار و مقاومت ویژه الکتریکی از مخزن پلی‌اتیلنی در حالت خالی و پر از محلول کات کبود، روش‌های مقاومت ویژه الکتریکی و رادار نفوذی به زمین (GPR) به‌صورت کنترل‌شده در مکان آزمایش‌های ژئوفیزیک دانشگاه صنعتی شاهرود مطالعه شده است. جهت بررسی چگونگی تغییرات ویژگی‌های الکتریکی بر اثر فرورفت جریان محلول در یک زمین آبرفتی و همچنین تغییرات ناشی از پر یا خالی بودن یک لوله پلی‌اتیلنی مدفون، با استفاده از دو روش ذکر شده، برداشت داده در زمین آبرفتی، قبل و بعد از نشت محلول به سطح زمین انجام شده است. لوله پلی‌اتیلنی مخزنی است که با یک شیر در سطح زمین آبرفتی تخلیه می‌شود. داده‌های مقاومت ویژه الکتریکی و GPR محدوده در دو زمان متفاوت (تابستان و پاییز)، برداشت، پردازش و تفسیر شده است. پردازش، مدل‌سازی و تفسیر داده‌های برداشت شده در قالب مدل‌های دوبعدی مقاومت ویژه الکتریکی و مقاطع عرضی GPR انجام شده است. از مهم‌ترین نتایج این مطالعه می‌توان به عملکرد خوب روش مقاومت ویژه الکتریکی در آشکارسازی جزئیات، آشکار نشدن مناسب جزئیات در روش GPR برای زمین‌های آبرفتی با رس زیاد، نامناسب بودن آنتن فرستنده با بسامد 150 مگاهرتز در روش GPR، اثر مخرب رطوبت بر عملکرد این روش و در نهایت، آشکار نکردن اهداف با روش GPR به دلیل تباین کم گذردهی نسبی الکتریکی بین اهداف و زمینه اشاره کرد. با استفاده از داده‌های مقاومت ویژه الکتریکی لوله پلی‌اتیلنی، قسمت‌هایی که خاک سست و متخلخل دارند، آشکارسازی و مناطق مختلف با توجه به رطوبت نسبی موجود در آنها تفکیک شده است.