کاربرد کربن متخلخل در حذف رنگزای دیسپرس قرمز 167: بررسی سینتیکی و ترمودینامیکی فرایند جذب

نویسندگان

1 گروه آموزشی هنر، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران، صندوق‌پستی: 1435763811

2 گروه آموزشی هنر، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران، صندوق‌پستی: 1435763811

3 گروه آموزشی صنایع کاربردی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران، صندوق‌پستی: 1435763811

doi
10.30509/jcst.2025.167594.1264
چکیده

در این تحقیق، از پوست گردو به‌عنوان ماده اولیه برای سنتز کربن فعال به روش شیمیایی با استفاده از فسفریک اسید استفاده شده است. هدف اصلی، بررسی توانایی این جاذب طبیعی در حذف رنگزای دیسپرس قرمز 167 از پساب‌های نساجی است. خصوصیات فیزیکی و شیمیایی جاذب با استفاده از آزمون‌های BET، SEM و عنصری بررسی شدند. تأثیر عوامل مختلفی مانند pH، زمان تماس، غلظت اولیه رنگزا و دما بر روی فرایند جذب مطالعه شد. ایزوترم‌های جذب، به همراه مدل‌های سینتیکی شبه مرتبه اول و دوم، برای مدل‌سازی داده‌های تجربی استفاده گردید. نتایج نشان دادند که جاذب سنتز شده دارای سطح ویژه بالا و ساختار متخلخل مؤثر در حذف رنگزا است و مدل شبه مرتبه دوم، بهترین برازش را با داده‌ها داشته است. مطالعات ترمودینامیکی نشان داد که فرایند جذب گرماگیر و به صورت خودبه‌خودی است. گرمای ایزوستریک جذب در پوشش نسبتاً پایین از ماده جاذب، برای نمونه سنتز شده برابر با 4/54 کیلوژول بر مول گزارش شد، که نشان‌دهنده ویژگی‌های فیزیکی-شیمیایی و ناهمگنی سطح کربن فعال سنتز شده است.