تجاریسازی حسابرسی و بهزیستی روانی حسابرسان: تحلیلی از محیط حسابرسی ایران
نویسندگان
1 استادیار، گروه حسابداری، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.
2 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 استادیار گروه حسابداری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
doi
10.22059/acctgrev.2022.323790.1008555چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر تجاریسازی حسابرسی بر بهزیستی روانی حسابرسان در مؤسسههای حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران است.روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، از نوع پژوهشهای توصیفی ـ پیمایشی است. برای سنجش تجاریسازی (بازارمحوری، مشتریمحوری و فرایندمحوری) از پرسشنامه خلاصهشده بروبرگ و همکاران (2018) و برای سنجش بهزیستی روانی، شامل مؤلفه شادی ذهنی از پرسشنامه لایبومیرسکی و لیپر (1999)، رضایتمندی شغلی از پرسشنامه رایت و بونت (2007) و محیط روانی کار از پرسشنامه ماتیلا و همکاران (2006) استفاده شد. دادهها از بین 392 پرسشنامه توزیعشده میان حسابرسان شاغل در مؤسسههای حسابرسی در سال 1399 گردآوری شد. تحلیل دادهها نیز با استفاده از روش معادلات ساختاری و نرمافزار پیالاس انجام گرفت.یافتهها: بر اساس نتایج پژوهش، مؤلفههای تجاریسازی (بازارمحوری، مشتریمحوری و فرایندمحوری) مؤسسههای حسابرسی بر بهزیستی روانی حسابرسان تأثیر مثبت و معنادار دارد. همچنین، اندازه مؤسسه حسابرسی (مؤسسههای حسابرسی رده الف) و جنسیت حسابرس، بر رابطه تجاریسازی و بهزیستی روانی اثر تعدیلکنندگی دارد. این اثر تعدیلکننده نشاندهنده بهزیستی روانی بیشتر در مؤسسههای بزرگ حسابرسی است و عامل جنسیت را مؤلفهای مثبت ارزیابی میکند.نتیجهگیری: بر اساس نتایج، رشد تجاریسازی و افزایش گرایش به آن، بر تقویت بهزیستی روانی شاغلان حرفه حسابرسی اثرگذار است و بهتبع آن میتوان اثرگذاری بر کیفیت حسابرسی و همچنین، کاهش انگیزههای ترک حرفه حسابرسی بهعنوان بروندادهای متصور از آن را انتظار داشت. بهبود رضایت شغلی، شادی ذهنی و محیط روانی کار، در اثر تجاریسازی حسابرسی متصور است و از این رو، حرکت به سمت تجاریسازی و افزایش گرایش به آن، میتواند زمینه رخدادهای بااهمیتی در کل حرفه حسابرسی و در نهایت توسعه پایدار آن محسوب شود.
