مطالعه و کاربرد مدل‌های تشخیصی شناختی در برآورد ویژگی‌های روانسنجی سؤال‌های انتشار یافته ریاضی پایه هشتم تیمز 2019

نویسندگان

1 گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه،ایران

2 دانشیار پژوهشگاه مطالعات تعلیم و تربیت، تهران، ایران

3 گروه روانشناسی، دانشکده سنجش و اندازه گیری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22034/naes.2024.464023.1456
چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر مطالعه و کاربرد مدل‌های تشخیصی شناختی در برآورد ویژگی‌های روانسنجی سؤال‌های انتشار یافته ریاضی پایه هشتم تیمز 2019 بود. روش پژوهش: روش تحقیق این مطالعه، کمی-کیفی است که با رویکرد ریتروفیت آزمون‌های موجود انجام شد. جامعه آماری این مطالعه، کلیه دانش‌آموزان ایرانی، کره‌ای و امریکایی پایه هشتم شرکت‌کننده در مطالعه تیمز 2019 بود. حجم جامعه دانش‌آموزان ایرانی شامل 1095026 دانش‌آموز از 23895 مدرسه، حجم جامعه دانش‌آموزان کره جنوبی شامل 465626 دانش‌آموز از 3006 مدرسه، و حجم جامعه آمریکایی شامل 4059757 دانش‌آموز از 48557 مدرسه بود. نمونه دانش‌آموزان پایه هشتم ایرانی، کره‌ای و آمریکایی شرکت‌کننده در مطالعه تیمز 2019 است که از طریق روش نمونه‌گیری خوشه‌ای دو مرحله‌ای، 5980 دانش‌آموز پایه هشتم ایرانی از 220 مدرسه با میانگین سنی 1/14، 3861 دانش‌آموز پایه هشتم کره‌ای از 168 مدرسه با میانگین سنی 5/14 و 8698 دانش‌آموز پایه هشتم آمریکایی از 273 مدرسه با میانگین سنی 2/14 گزارش شده‌است.یافته‌ها: با استفاده از روش کیفی 16 مهارت در چهار زمینه حیطه محتوایی، دانش، به کاربستن و استدلال کردن شناسایی و ماتریس کیو تدوین شد. سپس در بخش کمی برازش سه مدل دینا، دینو و جی دینا با داده‌های حاصل از پاسخ دانش‌آموزان به سؤالات بخش ریاضی در بلوک‌های 1، 2، 3 و 5 بررسی شد که مدل جی-دینا تا حدودی دارای برازش بهتری بود. هم‌چنین، در بلوک 1 براساس روش برآورد بیشینه درستنمایی در همه مهارت‌ها به‌جز مهارت R5 (تعمیم دادن) بیش از 50 درصد از آزمودنی‌ها به‌حد تسلط رسیده‌اند.