ارزیابی فراصوتی جوشهای سر به سر BF لولههای پلی اتیلن HDPE به روش اجزا محدود
نویسندگان
1 گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعت نفت، آبادان، ایران،
2 گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعت نفت، آبادان، ایران،
doi
10.30494/JNDT.2023.390294.1114چکیده
لولههای پلی اتیلن و به طور ویژه لولههای پلی اتیلن با چگالی بالا (HDPE)، مزیتهای ویژهای نسبت به سایر مواد برای لولهکشی در کاربردهای مختلف دارند. استفاده از این مواد به دلیل عدم دسترسی به یک روش بازرسی غیرمخرب قابل اطمینان، خصوصا در کاربردهایی، نظیر خطوط لوله گاز، که نیاز به ایمنی بالا دارند، محدودیتهایی ایجاد میکند. آزمونهای فراصوتی یکی از روشهایی است که در سالهای اخیر، برای ارزیابی لولهها و جوشهای پلی اتیلن مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. با این وجود، استفاده از این آزمونها به دلیل پیچیدگی رفتار امواج در پلی اتیلن به عنوان یک مادهی پلیمری با چالشهای فراوانی مواجه شده است. استفاده از امواج فراصوتی برای ارزیابی جوشهای BF لولههای HDPE به دلیل دو عامل استهلاک بالا و پاشندگی انتشار امواج در این مواد با چالش مواجه میشود. در پژوهش حاضر با هدف بررسی امکان استفاده از امواج فراصوتی برای ارزیابی مواد HDPE و جوشهای سر به سر (Butt Fusion) اتصال لولههای پلی اتیلن، مشخصات و رفتار امواج فراصوتی حجمی در مواد HDPE مورد مطالعه و تحقیق قرار گرفته است. بدین منظور روش اجزا محدود برای شبیه سازی انتشار امواج فراصوتی در لولههای HDPE و اتصالات BF این لولهها به کار گرفته شد. تغییرات سرعت و دامنهی امواج دریافتی جهت شناسایی پاشندگی و استهلاک امواج در HPDE در محدودهی فرکانسی متداول آزمونهای فراصوتی 1-5MHz اندازهگیری شده است. همچنین با مدلسازی عیب عدم ذوب جاسازی شده در جوش BF با طولهای مختلف، حساسیت آزمون در اندازهگیری عیوب موجود در این جوشها ارزیابی شد. نتایج به دست آمده نشان داد که پاشندگی موج طولی با افزایش فرکانس کاهش مییابد. اندازهگیری عیب عدم ذوب با طولهای مختلف نشان داد که خطای اندازهگیری با استفاده از فرکانس 4MHz، به دلیل کاهش پاشندگی امواج فراصوتی، در محدودهی کمتر از 15% است و حساسیت مناسبی برای ارزیابی اتصال دارد.