فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمین‌لغزش‌ها مخاطراتی طبیعی هستند که باعث تلفات جانی و خسارات مالی شدید می‌شوند. برای تجزیه و تحلیل زمین‌لغزش‌ها از روش‌های مختلفی ازجمله روش‌های ژئوتکنیکی و ژئوفیزیکی به‌ترتیب به دلیل دقت و هزینه بسیار کم استفاده می‌شود. در میان روش‌های ژئوفیزیکی، از توموگرافی مقاومت الکتریکی به‌طور گسترده‌ای برای اکتشاف نزدیک به سطح در مناطق زمین‌لغزش استفاده می‌شود. در این مطالعه از بررسی‌های توموگرافی مقاومت الکتریکی دوبعدی برای بررسی ساختار زیرسطحی و پتانسیل زمین‌لغزش در منطقه چای‌باغ استفاده شده است. در مطالعات اولیه پروژه‌های عمرانی به‌ویژه سازه‌های خطی، بررسی مناطقی که پتانسیل لغزش دارند، از اهمیت بسزایی برخوردار است. به همین منظور پس از ایجاد شکاف بزرگ در قسمتی از جاده ساری- شیرگاه در منطقه چای‌باغ شهرستان سوادکوه شمالی که واژگون شدن قطار باری را در پایین‌دست جاده به دلیل خم شدن ریل راه‌آهن درپی‌داشت، تحقیقات توموگرافی مقاومت الکتریکی دوبعدی برای تشخیص دلیل این حادثه و احتمال وقوع زمین-لغزش گسترده در منطقه صورت گرفت تا در ساخت دوباره جاده تدابیر لازم لحاظ و از بروز خسارت بیشتر جلوگیری شود. در این تحقیق داده‌های حاصل از سه مقطع با آرایه‌های دوقطبی- دوقطبی، قطبی- قطبی و سونداژ الکتریکی (VES) با روش وارون‌سازی دوبعدی در نرم افزار Res2dinv تفسیر شد. نتایج مطالعه نشان داد پتانسیل لغزش در سطح وسیعی از منطقه با سطح لغزشی در عمق 30 تا 35 متری از سطح جاده وجود دارد و تجمع شار آب زیرزمینی می‌تواند محرک اصلی زمین‌لغزش احتمالی در آینده باشد. بر این اساس تمهیدات لازم ازجمله طراحی زهکش برای ساخت دوباره این قسمت از جاده برای افزایش ایمنی پیشنهاد شده است.