رابطهی منطق و زبان از نظر ویتگنشتاین
نویسندگان
1 استادیار دانشکده مدیریت، علم و فناوری دانشگاه صنعتی امیر کبیر
2 دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه علم دانشگاه صنعتی امیر کبیر
doi
10.22099/jrt.2014.2448چکیده
در این مقاله، میکوشیم تا رابطهی زبان و منطق را از نظر ویتگنشتاین بررسی کنیم. برای این منظور از سه کتاب مهم او یعنی رسالهی منطقی-فلسفی، پژوهشهای فلسفی و در باب یقین استفاده کردهایم. ابتدا این رابطه را در رسالهی منطقی-فلسفی توضیح میدهیم و نتایج آن را برمیشمریم. سپس بعضی از انتقادات واردشده به این تلقی را بررسی میکنیم، از جمله نشان میدهیم که نگاه ذاتگرایانه به زبان از نظر ویتگنشتاین متأخر، نگاهی اشتباه است و سرچشمهی بدفهمی از رابطهی منطق و زبان شده است. آنگاه با مدد گرفتن از پژوهشهای فلسفی تلقی ویتگنشتاین متأخر از رابطهی زبان و منطق را بازسازی میکنیم. از این منظر، منطق مقوم پیشین زبان نیست، بلکه خود محصول به کارگیری زبان است. آنگاه به منظور تأیید این تلقی، به یک پژوهش مردمشناختی استناد میکنیم. در انتها، میکوشیم تا با استفاده از مفهوم «جهان-تصویر» از کتاب در باب یقین به بعضی سؤالات محتمل پاسخ دهیم.