شناسایی شبکه اعضای هیئتمدیره شرکتها و تأثیر آن بر مدیریت سود: رویکرد تحلیل شبکه اجتماعی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 استاد، گروه حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
doi
10.22059/acctgrev.2021.304162.1008397چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی ارتباط جایگاه شرکتها در شبکه اجتماعی شرکتهای بازار سهام ایران و مدیریت سود اقلام تعهدی است.روش: این پژوهش بر اساس نوع دادههای جمعآوری و تحلیل شده، پژوهشی کمّی از نوع تحلیل شبکه محسوب میشود. جامعه آماری آن، کلیه شرکتهای بازار سرمایه ایران است. دادهها در بازه زمانی 1392 تا 1396 گردآوری و تجزیه و تحلیل شده است.یافتهها: بر اساس یافتهها، رابطه متغیرهای مرکزیت درجه و نزدیکی با مدیریت سود اقلام تعهدی، بهترتیب معکوس و مستقیم است. در ساختار شبکه اجتماعی، با افزایش مرکزیت درجه شرکتهای بازار سهام ایران، از قدر مطلق اقلام تعهدی کاسته میشود و استفاده از رویههای مدیریت سود اقلام تعهدی کاهش مییابد که این امر از نظارت قانونگذاران و ملاحظات هزینه سیاسی برای این گروه از شرکتها تأثیر میپذیرد. از سوی دیگر، شرکتهای با مرکزیت نزدیکی بالاتر که در شبکه قدرت تأثیرگذاری بیشتری دارند، دارای قدر مطلق اقلام تعهدی بالاتری هستند. همچنین، نتایج مربوط به متغیرهای کنترلی نشان میدهد که متغیرهای نرخ بازده داراییها و اندازه شرکت، بر قدرمطلق اقلام تعهدی تأثیر مثبت و معناداری میگذارند.نتیجهگیری: در خصوص رویکرد شبکهمحور برای درک رفتار مدیریت سود شرکتها با توجه به جایگاه آنها در ساختار شبکه اجتماعی شرکتهای بازار سهام ایران، دانش اندکی وجود دارد. از این رو، مطالعه حاضر نشان میدهد از آنجا که ساختار شبکهای شرکتها در بازار سهام ایران دارای هسته مرکزی و ساختار نیمهمتراکم در پیرامون هسته است، بین مرکزیت درجه شرکت و مدیریت سود اقلام تعهدی آنها رابطه معکوسی وجود دارد؛ اما با فاصلهگرفتن از مرکز شبکه در شرکتهای با مرکزیت نزدیکی بالاتر، استفاده از ابزارهای متهورانه در مدیریت سود اقلام تعهدی افزایش مییابد.
