مدلسازی تمایل حسابداران به گزارش خطاکاری
نویسندگان
1 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
4 استاد، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22059/acctgrev.2021.318426.1008513چکیده
هدف: گزارش خطاکاری، ابزار مهم و مؤثری برای کشف تقلب است، از این رو، اهمیت آگاهی از عوامل کلیدی تأثیرگذار بر تمایل به گزارش خطاکاری، بیش از پیش در کانون توجه قانونگذاران قرار گرفته است و آنها تلاش میکنند تا کارکنان شرکتها را به گزارش خطاکاری تشویق کنند. در نتیجه، پژوهش حاضر، بهدنبال مدلسازی تمایل حسابداران شرکتها به گزارش خطاکاری است.روش: شهود اخلاقی یا استدلال عقلی، تئوری رفتار برنامهریزیشده و مثلث تقلب، دیدگاههای نظریای هستند که میتوانند در مدلسازی تمایل حسابداران شرکتها به گزارش خطاکاری یا اتخاذ موضع سکوت در قبال آن ادغام شوند. از این رو، مدل پژوهش که بر اساس همین دیدگاهها طراحی شده است، از لحاظ تکنیکها، روشها و آزمونهای آماری متعدد، از جمله تحلیل محتوای دلفی، آنتروپی شانون و مدل معادلات ساختاری بررسی شده است. تکنیک سوارا نیز برای تعیین اهمیت و اولویتبندی میزان تمایل به گزارش خطاکاری درون و برونسازمانی استفاده شد.یافتهها: با توجه به نتایج آزمونها، مدل مفهومی طراحیشده در این پژوهش به تأیید رسید. گفتنی است که مصاحبهشوندگان نیز بیشتر تمایل داشتند خطاکاری درونسازمانی را بهخصوص به رئیس هیئتمدیره شرکت گزارش دهند.نتیجهگیری: حسابداران میتوانند در گزارش تقلبهای موجود در سازمان، نقش بسزایی داشته باشند، از این رو، مدیران شرکتها میبایست فضای سازمان را به شکلی مدیریت کنند که حسابداران تمایل به گزارش خطاکاری پیدا کنند. همچنین قانونگذاران نیز باید در تدوین و تصویب قوانین و مقررات حمایتی از گزارشکنندگان خطا کوشا باشند.
