مدلسازی عددی گسل جبهه کوهستان (MFF) در رخداد زلزله 21 آبان 1396 سرپلذهاب بهروش عنصر مرزی
نویسندگان
1 استادیار، گروه مهندسی عمران دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 استاد، گروه مهندسی ژئوتکنیک لرزهای، پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری مهندسی ژئوتکنیک، گروه مهندسی عمران دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.30499/ijg.2022.305087.1362چکیده
در اثر زلزله 21 آبان 1396 سرپلذهاب با بزرگای 3/7=Mw تغییرمکانهای سطحی بهویژه زمینلغزش بسیار بزرگ ملهکبود و پسلرزههای زیادی بهصورت خوشههای پراکنده در منطقه رخ داد. وقوع پسلرزهها بهصورت خوشهای نشانی از فعالیت گسلهای کوچک از قبل موجود میباشد. در مطالعه حاضر گسل مسبب زلزله اصلی (گسل جبهه کوهستان (MFF)) با استفاده از کد عنصر مرزی سهبعدی 3d-def مدلسازی شد و میزان تغییر مکانهای سطحی بهویژه جابهجایی حاصل از زمینلغزش ملهکبود و همچنین محل گسلهای ثانویه با استفاده از میانگین تنشهای اصلی بیشینه و کمینه بهعنوان معیاری برای تعیین محل گسلهای ثانویه استخراج گردید. بهمنظور صحتسنجی نتایج مدلسازی برای جابهجاییها، از مقایسه نتایج با دادههای بهدستآمده از روش تداخلسنجی راداری (InSAR) و روش ترکیبی ردیابی افست (combined offset tracking) مشاهده شد که نتایج دو روش تقریباً به همدیگر نزدیک میباشند و اختلافاتی نیز در موقعیت جابهجاییها و دامنه تغییرات آنها در دو روش دیده میشود به گونهای که دامنه تغییرات جابهجایی حاصل از دادههای ماهوارهای در منطقه زلزله، 35- تا 80 سانتیمتر است در حالیکه این محدوده برای نتایج حاصل از مدلسازی انجام شده، 15- تا 100 سانتیمتر میباشد. همچنین برای محل گسلهای ثانویه، میانگین تنشهای اصلی بیشینه و کمینه حاصل از مدلسازی تقریباً در محلهای دارای تراکم پسلرزه بهویژه در قسمت جنوبی گسل بیشینه میباشد و عمقهای با بیشترین میانگین تنشهای اصلی بیشینه و کمینه با عمقهایی که تراکم پسلرزه زیاد است، بهجز در عمق 13کیلومتری به پایین تقریباً یکی میباشند. علاوهبر این برای تعیین میزان حساسیت مدل نسبت به پارامترهای ورودی تحلیل حساسیت انجام شد که در نتیجه آن تغییرات پارامترهای شیب و عرض گسل، بیشترین اثر را بر خروجی جابهجایی و همچنین تغییرات پارامترهای مدول یانگ و طول گسل بیشترین اثر را بر خروجی میانگین تنشهای اصلی بیشینه و کمینه داشتند.