برآورد احتمالاتی خطر زمینلرزه برای 8 شهر پرجمعیت ایران
نویسندگان
1 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران
2 شرکت مشاور ژئوفیزیک ماهان، بریتیش کلمبیا، کانادا
doi
10.30499/ijg.2022.320133.1386چکیده
در این مقاله، برای هشت شهر اهواز، اصفهان، کرج، مشهد، قم، شیراز، تبریز و تهران با جمعیت بیش از یکمیلیون نفر، برآورد احتمالاتی خطر زمینلرزه انجام شده است. ابتدا با بهرهگیری از برنامه رایانهای در محیط نرمافزار متلب تدوین شده و استفاده از کاتالوگ زمینلرزههای تاریخی و دستگاهی تا انتهای سال 2018 در شعاع 300 کیلومتری هریک از شهرها، پارامترهای لرزهخیزی مربوط به هرکدام تعیین شده است. از درخت منطقی برای استفاده از 5 رابطه تضعیف جهانی و منطقهای بور و همکاران (2014)، ادریس (2014)، کیل و همکاران (2015) و فرجپور و همکاران (2019) با وزن برابر استفاده شده و منحنیهای خطر برای بیشینه شتاب جنبش زمین و شتاب در پریودهای 1/0، 2/0 و 1 ثانیه و شتاب طیفی هموار خطر زمینلرزه بر روی سنگبستر (با سرعت موج برشی 760 متر بر ثانیه) در دورههای بازگشت 50 و 475 و 2475 سال برای هر شهر بهدست آمده است. نتایج بهدستآمده نشان میدهد که بیشترین خطر مربوط به شهرهای شیراز و تبریز و کمترین خطر مربوط به شهر اصفهان است. بیشینه شتاب جنبش زمین در دورههای بازگشت 50 و 475 سال برای هردو شهر بهترتیب، cm/s2 77 و cm/s2 203 و در دوره بازگشت 2475 سال برای شهر تبریز برابر cm/s2 535 برآورد شده و بیشینه شتاب جنبش زمین برای شهر اصفهان در شرایط ساختگاهی سنگبستر برای دورههای بازگشت 50، 475 و 2475 سال بهترتیب cm/s2 29، cm/s2 77 و cm/s2 125 برآورد شده است. نتایج این مطالعه با نتایج کارهای سلحشور و همکاران (2018)، شهبازی و منصوری (2019) و موسویبفروئی و همکاران (1393) مقایسه شده است. از مقایسه این نتایج بهنظر میرسد راهکار مورد استفاده در برآورد خطر، بیشترین تأثیر را در مقادیر شتاب برآورد شده دارد.