بررسی راهکارهای افزایش عمر انبارمانی و کاهش ضایعات بعضی از ارقام انگور ایران

نویسندگان

1 استادیار پژوهش بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی قزوین

doi
چکیده

میوة انگور، به مقدار زیاد و به شکل­های مختلف (تازه­خوری، کشمش، سرکه، شیره، آب‏میوه، غوره، و غیره) مصرف می­شود.  هر سال نیز مقادیر قابل توجهی انگور در انبارها و سردخانه‏ها نگهداری می‏شود تا خارج از فصل به بازار عرضه شود.  این نوع انگورها با کاهش شدید کیفیت و وزن همراه هستند.  این طرح با هدف بررسی عوامل مختلف مؤثر در عمر انبارمانی انگور و دستیابی به اطلاعات بیشتر دربارة شرایط و احتیاجات بهینه لازم برای حفظ کیفیت و کمیت میوه انگور پس از برداشت به منظور افزایش دورة نگهداری آن در سردخانه و به حداقل رساندن میزان ضایعات کیفی و کمی آن به هنگام عرضه به بازار در خارج از فصل اجرا شد.  بدین منظور دو رقم انگور فخری و شصت عروس انتخاب شدند که از ارقام کاملاً  دیررس با قابلیت نگهداری بالا و متداول در قزوین هستند.  این دو رقم انگور تحت تأثیر تیمارهایی مانند ضد‏عفونی با محلول قارچ‏کش قبل یا بعد از برداشت، تیمار گازSO2  قبل از انتقال به سردخانه و اثر متقابل آنها قرار گرفتند.  ارقام آزمایشی سپس در جعبه‏های با گنجایش 3 و 6 کیلوگرم برای مدت 30، 60، و 90 روز در دمای 1±0 درجة سانتی­گراد در سردخانه نگهداری شدند.  قبل از قرار دادن جعبه‏ها در سردخانه، متغیرهای مانند وزن‏تر، مقدار مواد جامد انحلال­پذیر (TSS) و کیفیت ظاهری هر تیمار یادداشت و پس از خروج از سردخانه علاوه بر متغیرهای فوق، میزان کاهش وزن، آلودگی به بیماری­ها، و درصد میوه‏های سالم اندازه‏گیری شد.  برای اجرای آزمایش از طرح فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار و برای مقایسة میانگین از آزمون دانکن استفاده شد.  نتایج نشان داد که رقم شصت عروس خواص انبارمانی بهتری نسبت به رقم فخری دارد.  بنابراین، برای نگهداری در سردخانه و عرضه به بازار در خارج از فصل مناسب‏تر است.  همچنین نشان داده شده که تدخین با گاز SO2 در کنترل رشد کپک و همچنین حفظ درصد بالاتر میوة سالم و قابل عرضه به بازار بسیار مؤثرتر از سایر روش­های ضدعفونی است.  هرچند غوطه‏ورسازی انگور در قارچ‏کش پس از برداشت نیز در رتبة دوم اهمیت قرار می­گیرد.  جعبه‏های 3 کیلوگرمی به دلیل آلودگی بسیار کمتر به کپک و باقی گذاشتن درصد بالاتری از میوه‏های سالم، برای انبار کردن میوة انگور مناسب‏تر هستند، هرچند درصد کاهش وزن میوه در جعبه‏های 3 کیلوگرمی بیشتر از 6 کیلوگرمی است.  مدت زمان انبارمانی تأثیر زیادی بر کلیة صفات (متغیرها) دارد به طوری که با افزایش زمان نگهداری میوه در انبار کیفیت و کمیت آن کاهش می‏یابد.

کلیدواژه‌ها