بررسی ساختار رنگ‌های به کار رفته در یک قطعه نگارگری عهد تیموری با استفاده از روش‌های آنالیز غیرمخرب

نویسندگان

1 دانشگاه شاهد، تهران، ایران.

2 دانشگاه هنر، تهران، ایران.

3 دانشگاه هنر، تهران، ایران.

doi
10.30494/JNDT.2022.363229.1104
چکیده

شناسایی نوع رنگدانه‌های به‌کار رفته در آثار تاریخی و فرهنگی یکی از مهم‌ترین مباحث پیش  روی پژوهشگران این حوزه است که می‌تواند به بسیاری از سؤالات و مفاهیم در حوزۀ مرمت آثار تاریخی و فرهنگی پاسخ دهد. استفاده از روش‌های آنالیز غیرمخرب به منظور بررسی و شناسایی نوع مواد و رنگدانه‌های مصرفی نیز یکی از مهم‌ترین مباحث فنی در حوزۀ مطالعات میراث فرهنگی است که کمتر در میان پژوهشگران این حوزه مطرح است به همین منظور در این پژوهش سعی شده است تا با استفاده از روش‌های غیرمخرب همچون تصویربرداری فنی (UVF, IRR, VIS)، طیف‌سنجی رامان پرتابل و طیف‌سنجی فلورسانس پرتو ایکس پرتابل به مطالعۀ یک اثر تاریخی از دوره تیموری پرداخته شود. اثر مورد نظر برگی از ظفرنامه تیموری مربوط به سدۀ نهم هجری قمری است. مهم‌ترین رنگدانه‌های استفاده شده در این اثر شامل قرمز، آبی، سفید، سبز، طلایی، قهوه‌ای، کرمی و نارنجی است. تجزیه و تحلیل داده‌های حاصل از آنالیزها نشان‌دهندۀ استفاده از رنگدانه‌های آبی نیل، قرمز شنگرف و قرمز سرب (سرنج)، سفید سرب، سبز مالاکیت و زرد لیتارژ است. برخی دیگر از رنگدانه‌ها به صورت ترکیبی، توسط هنرمند ساخته شده است که برخی از نمونه  رنگدانه‌های موجود در آنها شناسایی شده‌اند.