فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کمیت­های سرعت انتشار و کاهندگی امواج لرزه­ای، از پارامترهای فیزیکی مهمی هستند که نحوه انتشار امواج زمین­لرزه را تحت‌تأثیر قرار می­دهند. بررسی دو پارامتر برای تعیین دقیق پارامترهای چشمه زمین­لرزه و نیز کاهش خطر زمین­لرزه ضروری هستند. در مطالعه حاضر، تغییرات جانبی زمانی کاهندگی امواج کدا قبل و بعد از زلزله کوماموتو با بزرگای 3/7 در منطقه کوماموتو ژاپن مورد بررسی قرار گرفته است. تخمین کاهندگی امواج کدا با استفاده از 474 زلزله محلی ثبت‌شده در 306 ایستگاه لرزه­نگاری با روش تک پراکنش به عقب صورت گرفت. فاصله رومرکزی داده­ها بین 1 تا 200 کیلومتر و بزرگای بین5/2 تا 5/5 است. سپس منطقه موردمطالعه به بلوک­هایی با ابعاد  درجه تقسیم‌بندی شد و ضریب کیفیت در فرکانس یک هرتز و در زمان گذشت 30 ثانیه برای کل منطقه محاسبه شد. کمترین مقدار ضریب کیفیت حاصل برابر با 52 و بیشترین مقدار برابر یا 200 است. نتایج نشان می‌دهد که منطقه مورد مطالعه از نظر تکونیکی به‌شدت فعال است و نرخ لرزه­خیزی بالایی دارد. تغییرات جانبی ضریب کیفیت نشان می­دهند که با دورشدن از کانون زلزله اصلی کوموماتو، ضریب کیفیت افزایش می­یابد. دلیل این‌گونه رفتار را می­توان در خردشدگی سنگ­ها به‌دلیل زلزله­های متعدد، اشباع‌شدگی رسوبات از سیالات و افزایش ناهمگنی در نزدیکی رومرکز زلزله دانست. بررسی مقادیر ضریب کیفیت قبل و بعد از زلزله اصلی، بیانگر کاهش این پارامتر بعد از وقوع زمین­لرزه است. بعد از زلزله اصلی، تعداد زلزله­های رخ داده (پس­لرزه­) در منطقه افزایش پیدا می­کند. افزایش زلزله در منطقه باعث افزایش شکستگی­ و خرد­‌‌شدگی سنگ­ها­ و همچنین اشباع‌‌شدگی رسوبات می­شود و در نتیجه کاهش ضریب کیفیت را به‌همراه دارد. وجود ناهمگنی­های زیاد موجود در منطقه به‌دلیل تعداد زیاد زلزله­ها و شکستگی فراوان بیانگر این موضوع است که قسمت اعظم این کاهندگی ناشی از پراکنش است.