بررسی نقش شفقت به خود، احساس ارزشمندی و خشم صفت در پیش‌بینی هراس اجتماعی دانش‌آموزان نوجوان در پساکرونا

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

2 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه پیام نور، واحد تفت، یزد، ایران

3 دکتری روانشناسی، سازمان آموزش و پرورش، اردکان، یزد، ایران

4 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

doi
10.22034/naes.2024.457595.1416
چکیده

زمینه و هدف: یکی از مشکلات روانشناختی برخی از دانش‌آموزان هراس اجتماعی است که به میزان زیادی می‌تواند عملکرد تحصیلی را کاهش دهد. پژوهش حاضر با هدف نقش شفقت به خود، احساس ارزشمندی و خشم صفت در پیش‌بینی هراس اجتماعی دانش‌آموزان نوجوان دختر در پساکرونا انجام شد.روش پژوهش: این پژوهش از نوع توصیفی است که به روش همبستگی انجام شد. جامعه آماری پژوهش متشکل از دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه اردکان در سال تحصیلی 1402-1401 بود. حجم نمونه بر اساس فرمول گرین 250 نفر تعیین و نمونه‌گیری به روش خوشه‌ای انجام شد. شرکت‌کنندگان به پرسشنامه‌های هراس اجتماعی کانور و همکاران (۲۰۰۰)، احساس ارزشمندی روزنبرگ (۱۹۶۵)، شفقت به خود ریس و همکاران (2011) و خشم صفت اسپیلبرگر (۱۹۹۰)، پاسخ دادند. داده‌‌ها با استفاده از روش همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه، در سطح 05/0 و با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS26 تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد بین احساس ارزشمندی و هراس اجتماعی رابطه منفی معنی‌دار(001/0>P)؛ بین شفقت به خود با هراس اجتماعی رابطه منفی معنی‌دار (001/0>P) و بین خشم صفت با هراس اجتماعی رابطه معنی‌داری وجود دارد (001/0>P). نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که ۲۵ درصد از واریانس هراس اجتماعی دانش‌آموزان نوجوان با ترکیب خطی متغیرهای شفقت به خود، احساس ارزشمندی و خشم صفت پیش‌بینی می‌شود (۵۱۲/0=R، 4۶۲/0=R2 و 4۵۱/0=R2 تعدیل یافته). نتیجه‌گیری: تمرکز بر مداخلات مبتنی بر شفقت به خود مبتنی بر احساس ارزشمندی و مدیریت و ابزارگری صحیح خشم می‌تواند با تعدیل خلق و خوی و واکنش خشمگینانه در خصوص اشتباهات، هراس اجتماعی را کاهش دهد.