رویکرد ذهنیگرا و معیارپذیر تفسیر
نویسندگان
1 دانشیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
2 استادیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
doi
10.22099/jrt.2014.2470چکیده
یکی از مسائل بنیادین در تفسیر متون، معیارپذیری آن است، چراکه اعتبار تفسیر بر آن مبتنی است. هدف از تفسیر متون، بهویژه متون دینی، پی بردن به مراد مؤلف است. از اینرو رویکرد رایج در تفسیر متون، بهویژه متون دینی، بر اساس معیارپذیری بوده است. همین رویکرد در سنت تفسیری غرب نیز مدتها حاکم بوده است. اما با ظهور رویکردهای ذهنیگرای تفسیری در دورههای اخیر، معیارپذیری تفسیر متون با چالشهای درخور اعتنایی مواجه شدهاست؛ این مقاله با بررسی و نقد ادله و مستندات رویکردهای یادشده در تفسیر، به این نتیجه رهنمون میشود که مشکل اساسی این نوع رویکردها، نادیده گرفتن واقعیات عینی و نیز اصول عقلایی و زبانشناختی است؛ واقعهانگاری تفسیر، استقلال معنا و عدم تعین معنای متن افزون بر آنکه پشتوانهی علمی و استدلالی ندارد، در فهم متون، بهویژه متون دینی، با غرض و هدف پدید آورندهی آن ناسازگار است.