استخراج و مطالعه کاربرد ضایعات میوه سنجد به‌عنوان دندانه طبیعی در رنگرزی الیاف پشم

نویسندگان

1 دانشکده شیمی، دانشگاه دولتی فیصل‌آباد، لاهور، پاکستان، صندوق پستی: 38000

2 گروه پژوهشی پردازش رنگ و تصویر، پژوهشگاه رنگ، تهران، ایران، صندوق پستی: 654-167654

3 گروه پژوهشی مواد رنگزای آلی، پژوهشگاه رنگ، تهران، ایران، صندوق پستی: 654-167654

4 گروه پژوهشی مواد رنگزای آلی، پژوهشگاه رنگ، تهران، ایران، صندوق پستی: 654-167654

doi
چکیده

امروزه معرفی کاربردهای جدید از ضایعات کشاورزی، به دلیل جلوگیری از آلایندگی محیط‌زیست و کاهش هزینه‌های ناشی از دفع پسماند دارای اهمیت است. سنجد با نام زیتون روسی، کاربردهای غذایی و دارویی داشته اما ضایعات آن، مانند پوست و دانه اغلب دورریز است. سنجد و اجزای آن دارای تانن بوده که می‌تواند به عنوان دندانه در فرایند رنگرزی مورد استفاده قرار گیرد. فرایند عصاره‌گیری در حضور حلال اتانل انجام شد و با روش‌های دستگاهی (FTIR و DSC) مورد ارزیابی قرار گرفت. درصد ترکیبات فنلی در پوست و دانه میوه سنجد با روش TPC به ترتیب mg/ml 81.2 و 45.5 به دست آمد که نشان دهنده امکان استفاده از این عصاره­ها به عنوان دندانه است. رنگرزی با استفاده از عصاره اسپرک بر روی نخ­های پشم انجام شد. برای مقایسه عملکرد دندانه­های طبیعی، آلوم به‌عنوان دندانه معدنی کم خطر با غلظت 5 درصد استفاده شد. کاربرد غلظت 40 درصد از عصاره پوست سنجد و اسپرک در فرایند رنگرزی، سبب کسب بالاترین قدرت رنگی (19.47) می­شود. در نهایت نمونه های رنگرزی شده از نظر ویژگی­های رنگی و ثباتیبا استفاده از استانداردهای ایزو مورد بررسی قرار گرفتند.