فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شنگرف یکی از رایج‌ترین رنگدانه‌های قرمز در طول تاریخ بوده و به طور طبیعی و مصنوعی به دست می‌آید. با توجه به اهمیت و کاربرد گسترده این رنگدانه در آثار هنری ایرانی، این تحقیق سعی می‌کند با روش‌های میکروسکوپی و طیف‌سنجی، ویژگی‌های شناسایی شنگرف طبیعی و مصنوعی را مورد بررسی قرار دهد. بنابراین، این پژوهش در پی پاسخ به این سوال است که شاخصه‌های شناسایی رنگ شنگرف تولید شده بر اساس دستورالعمل‌های سنتی ایرانی چیست؟ شنگرف طبیعی از بازار تاریخی تبریز تهیه و شنگرف مصنوعی بر اساس دستورالعمل‌های مختلف از رساله‌های ایرانی قرون 12تا 19 میلادی ساخته شد. پس از طی فرایندهای لازم همچون اسیدشویی با آب انار و آب لیمو، شاخصه‌های شناسایی رنگدانه به صورت خالص و در ترکیب با بست‌های صمغ و سریشم با استفاده از میکروسکوپ نور پلاریزه، طیف‌سنجی رامان، SEM-EDX و طیف‌سنج انعکاسی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد با اینکه دشواری تفکیک شنگرف مصنوعی و طبیعی با میکروسکوپ نوری، تفاوت مورفولوژی شنگرف طبیعی و مصنوعی در تصاویر SEM به خوبی نمایان می‌شود. همچنین آنالیز EDX نمونه‌های طبیعی و مصنوعی باتوجه به وجود ناخالصی در شنگرف طبیعی امکان شناسایی آنها را با توجه به نسبت گوگرد به جیوه فراهم می‌کند. تحلیل طیف رامان با تاکید بر نوار cm-1 253 می‌تواند شاخص مهمی برای شناسایی رنگدانه شنگرف بدون دخالت تاثیرات بست باشد. اما تفکیک رنگدانه طبیعی و مصنوعی نیاز به تحلیل‌های آماری دارد.