سازوکار جذب رنگزاهای اسیدی بر روی نخ ابریشمی اصلاح شده با نانوساختار بتاسایکلودکسترین

نویسندگان

1 گروه پژوهشی هنرهای سنتی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران. صندوق پستی: 11167-13437

2 دانشکده مهندسی نساجی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران. صندوق پستی: 4413-15875

3 دانشکده مهندسی نساجی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران. صندوق پستی: 4413-15875

doi
چکیده

در این پژوهش، نخ ابریشمی صمغ­گیری شده با نانوساختار بتاسایکلودکسترین (β-CD) توسط اتصال دهنده دو عامله سوکسینیک‌اسید (SUA) اصلاح شد. سپس، نمونه­های ابریشمی اصلاح شده با سه رنگزای اسیدی با وزن و ساختارهای شیمیایی متفاوت به روش­های متداول (در حضور اسید) و غیرمتداول (بدون حضور اسید) رنگرزی شدند. برای ارزیابی فرایند اصلاح سطح و تشکیل کمپلکس در هم جای از آنالیزهای شناخته شده فروسرخ تبدیل فوریه (FTIR)، بازتاب کلی ضعیف شده- فروسرخ تبدیل فوریه (ATR-FTIR)، میکروسکوپ الکترون روبشی (SEM)، پراش پرتو ایکس (XRD) و طیف­سنجی مرئی فرابنفش (UV-Visible) استفاده شده است. نتایج نشان می­دهد که حضور بتاسایکلودکسترین به بهبود جذب رنگزاها کمک قابل­توجهی نموده است و نقش اسید نیز بر سازوکار جذب ماده رنگزا بسیار موثر است. بهبود جذب رنگزا می‌تواند مربوط به اتصالات شیمیایی (یونی و هیدروژنی) و فیزیکی (تشکیل کمپلکس در هم جای و حبس فیزیکی در شبکه پلیمری سه‌بعدی) باشد. به‌علاوه، حضور بتاسایکلودکسترین نیز بر روی ثبات­های عمومی رنگی (شستشویی، نوری و سایشی) تاثیر منفی نداشته است، بنابراین، ثبات­های رنگی اغلب نمونه­ها بدون تغییر باقی‌مانده و یا کاهشی را نشان نمی­دهند.