تحلیل SWOT برای حرفه حسابرسی مستقل در ایران

نویسندگان

1 استادیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

2 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

doi
10.22059/acctgrev.2020.290832.1008290
چکیده

هدف: در نظام اقتصادی کشور، حرفه حسابرسی مستقل جایگاهی مهمی دارد و در سال‌های اخیر با مشکلات و تحولات بسیاری مواجه بوده است. ذی‌نفعان و مشارکت‌کنندگان حرفه، به‌منظور حداکثرسازی ارزش و تعالی آن، در خصوص عوامل درونی و بیرونی تأثیرگذار به کسب شناختی راهبردی نیاز دارند. هدف پژوهش حاضر، ارائه تحلیل SWOT از حرفه حسابرسی مستقل در ایران است.روش: پژوهش حاضر، پژوهشی کیفی به‌روش نظریه داده‌بنیاد است. گردآوری داده‌ها از طریق رویکرد سه‌گانه‌سازی (مثلثی) شامل 20 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته، 38 مصاحبه ثانویه و تحلیل کیفی 500 عنوان سند از نشریه‌های حرفه‌ای ایران انجام شده است.یافته‌ها: نتایج تحلیل SWOT حاکی از شدت فاصله انتظارها و تأثیرهای مخرب وضعیت بنگاه‌های اقتصادی کشور و شرایط سیاسی و اقتصادی بر حرفه حسابرسی مستقل ایران است. قوت‌ها و تکیه‌گاه حرفه حسابرسی مستقل در ایران، تشکیلات و زیرساخت‌های حرفه‌ای، ایجاد نهاد قانونی برای حسابداران رسمی در کشور، تدوین استانداردهای حسابداری و حسابرسی و در نهایت، انجمن‌های حرفه‌ای است. ضعف‌های مهم حرفه حسابرسی مستقل ایران، پایین‌بودن حق‌الزحمه حسابرسی، تعامل ضعیف با ذی‌نفعان، مشکل‌های ساختاری و قانونی موجود در آن، کنترل کیفیت مستقر در حرفه حسابداران رسمی و نبود هم‌بستگی و هم‌افزایی در حرفه است. فرصت‌های حرفه حسابرسی مستقل در ایران، از چهار بُعد جلب توجه و اعتماد ذی‌نفعان، توسعه روابط بین‌المللی، بزرگ‌تر شدن مؤسسه‌های حسابرسی و تجدید ساختار در ارکان حرفه تبیین می‌شود. تهدیدهای مهم برای حرفه حسابرسی مستقل ایران، فاصله انتظارهای ذی‌نفعان، شرایط بنگاه‌های اقتصادی کشور و شرایط اقتصادی و سیاسی کشور است.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایجی که از تحلیل SWOT به‌دست آمد، سیاست‌گذاران و ذی‌نفعان حرفه باید با مدیریت راهبردی قوت‌ها و فرصت‌ها، به رفع عوامل فزاینده تضعیف‌کننده و تهدیدکننده حرفه در کشور اهتمام ورزند.