کاربرد طیفسنجی رامان در شناسایی رنگدانههای مورد استفاده در دو قلمدان پاپیه ماشه قاجاری
نویسندگان
1 گروه مرمت و باستان سنجی، دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران، صندوق پستی: 4567-15385
2 دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران، صندوق پستی: 4567-15385
doi
چکیده
هدف از این تحقیق، مطالعه دو قلمدان پاپیه ماشه قاجاری در راستای شناسایی رنگدانههای استفاده شده در تزئین آنها است. برای شناسایی رنگدانهها، از طیفسنجی میکرورامان با سه طول موج لیزر تحریک ۴۵۷، ۵۳۲ و nm ۷۸۵ استفاده شد. همچنین در یکی از رنگزاها بهدلیل پراکندگی رامان ضعیف، از میکروطیفسنجی انعکاسی بهره گرفته شد. نتایج این مطالعه نشان داد که در این قلمدانها که با استفاده از روغن کمان پوشش داده شدهاند، از رنگدانههای آبی اولترامارین، سبز کروم (ترکیب کرومات سرب و رنگدانه آبی)، سرنج، کربن سیاه و قرمزدانه برای تزئین استفاده شده است. علاوه بر این، شواهدی نیز از استفاده از سفیداب شیخ بهویژه در بخشهای برجسته شده و مطلا یافت شد. تمام رنگدانههای شناسایی شده، از موارد متداول در هنر ایران و دوره قاجار بوده و این مطالعه میتواند به شناخت کاربرد آنها در تزئینات هنری و میراث فرهنگی کمک بسزایی کند. از سویی وجود سبز کروم در یک قلمدان و سبک تزئینی ابوطالب مدرسی همدانی در دیگر اثر، تاریخ ساخت هر دو را به پس از میانههای قرن 19میلادی میرساند.
