فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برای گسل ایده­آل در محیط کشسان، توزیع لغزش حول یک مقدار مرکزی بیشینه متقارن است. در طبیعت، توزیع لغزش در صفحه یک گسل به برهم‌کنش پارامترهایی ازجمله هندسه خود گسل و گسل­های مجاور، شرایط مرزی روی گسل­ها و مناطق دور و معادله رفتاری محیط اطراف بستگی دارد. مطالعه این توزیع، نقش مهمی در بررسی انتقال لرزه­خیزی دارد. باتوجه به واقع شدن کلان‌شهر تبریز در مجاورت گسل شمال تبریز، مطالعه برهم‌کنش مکانیکی بین بخش­های مختلف این گسل از اهمیت ویژه‌ای جهت تحلیل خطر لرزه‌ای برخوردار است.    در این تحقیق با درنظرگرفتن یک نیم­فضای کشسان همگن و همسان، اطلاعات هندسی گسل و پارامترهای رئولوژیکی منطقه از منابع مختلف انتخاب و ثابت فرض شد. شرایط مرزی کرنش با استفاده از مشاهدات دائم و دوره‌ای GPS شمال غرب کشور محاسبه و گسل در راستای عمود برهم قفل و در راستای مماسی به‌صورت آزاد رها شد. با اعمال شرایط مرزی در حالت­های مختلف، نرخ سالیانه لغزش روی گسل افراز شد. جهت افراز از روش اجزای مرزی استفاده و مدل تحلیلی اکادا نیز برای حل اساسی انتخاب شد.    نتایج نشان­دهنده وابستگی نرخ لغزش توزیعی روی گسل به شرایط مرزی و مؤید وجود برهم‌کنش بین بخش­های مختلف این گسل است. همچنین نرخ لغزش افرازی، امتدادلغز راست‌گرد بودن گسل را در کلیه حالت­ها نشان می­دهد. نرخ لغزش توزیعی روی کل صفحه گسل تقریباً متقارن است و در حوالی کلان‌شهر تبریز به بیشینه مقدار خود یعنی 5/5 میلی­متر در سال می­رسد. نزدیک بودن نرخ لغزش افرازشده به مقادیر دیرینه­لرزه‌شناسی نشان­دهنده نزدیک به واقعیت بودن نتایج افراز با روش اجزای مرزی نسبت به نتایج دیگر روش­های تحلیلی و عددی است.