فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیل یکی از وقایع طبیعی است که خسارت‌های جانی، مالی و زیست‌محیطی فراوانی بر جای می‌گذارد. بررسی وضعیت ذخیره آب زمینی (TWS) در حوضه‌های آبریز برای کاهش تأثیرات این خسارت‌ها از اهمیت زیادی برخوردار است. TWS عبارت است از مجموع تمام ذخایر آب‌های زیر و روی سطح زمین. این آب‌ها شاملِ آب‌های سطحی، رطوبت خاک، آب‌های زیرزمینی، برف، یخ و آب‌های موجود در گیاهان است. در این مطالعه با استفاده از داده‌های آنومالی ذخیره آب زمینی ( (TWSAحاصل از داده‌های جفت‌ماهواره GRACE ظرفیت ذخیره‌سازی حوضه آبریز محاسبه شد سپس با استفاده از آن و همچنین داده‌های بارش ماهانه که از داده‌های پروژه جهانی اقلیم بارندگی (GPCP) به‌دست‌آمده‌است، شاخص پتانسیل سیل (FPI) برای پتانسیل وقوع سیل محاسبه و از آن برای ارزیابی پتانسیل وقوع سیل استفاده شد. هرچه مقدار FPI به عدد یک نزدیک‌تر باشد، احتمال وقوع سیل، بیشتر افزایش می‌یابد. با توجه به سیلاب‌های رخ داده در فروردین ماه 1398، نتایج این شاخص در حوضه آبریز رود کارون در بازه زمانی ماه اکتبر 2018 تا ماه اوت 2019 بررسی شده است. مقادیر FPI در ماه مارس (21/0FPI=) و آوریل (42/0FPI=) نشان‌دهنده وقوع سیل در این ماه‌ها است. همچنین در برخی موارد ممکن است FPI افزایش پیدا کند و به‌اشتباه سیل تشخیص داده شود. همچنان که در بازه زمانی مورد بررسی، FPI در ماه‌های مه (68/0FPI=) و ژوئن (27/0FPI=) مثبت بوده اما سیلی رخ نداده است؛ بنابراین به‌طور قطعی نمی‌توان اظهار کرد که این شاخص به‌تنهایی می‌تواند سیل‌ را پیش‌بینی کند و به اطلاعات مکمل با استفاده از منابع و روش‌های دیگر برای پایش و پیش‌بینی دقیق‌تر سیلاب‌ها نیاز است.