اثر متغیرهای اقتصادی و حسابداری بر تصمیمهای مالی مدیران با نقش خطاهای شناختی، مبتنی بر رویکرد پویاییشناسی سیستم
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
2 استاد، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.22059/acctgrev.2021.312630.1008457چکیده
هدف: پژوهش حاضر، با هدف ارائه مدلی پویا از اثر متغیرهای حسابداری و اقتصادی، بر تصمیمهای مالی مدیران با در نظر گرفتن خطاهای شناختی اجرا شده است. نقطه مغفول در پژوهشهای حسابداری، بررسی اثر تشدید یا تقلیل سوگیریهای شناختی مدیران بر میزان اثرپذیری شرکتها از عدم قطعیت در محیط تجاری است که ضرورت انجام چنین پژوهشی را نشان میدهد. روش: از روش پویاییشناسی سیستم برای مدلسازی و بررسی چگونگی تعامل بین اجزا، بر اساس اطلاعات شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار در بازه زمانی 9ساله از سال1390 تا 1398 استفاده شده است. برای افق شبیهسازی، دوره 15ساله از سال 1398 تا 1404 در نظر گرفته شده است. یافتهها: عدم قطعیت ناشی از تورم بالاتر، موجب کاهش بیشسرمایهگذاری مدیران میشود، در حالی که سوگیری فرافکنی، این اثر منفی را کمتر میکند. همچنین، افزایش نرخ تورم گرایش مدیران زیانگریز را نیز برای دریافت تسهیلات افزایش میدهد؛ اما تفاوت اینگونه مدیران آن است که زمانی تأمین مالی خارجی را مد نظر قرار میدهند که میانگین موزون هزینه سرمایه ناشی از تکیه بر تأمین مالی داخلی، افزایش یابد. نتیجه دیگر اینکه مدیران دارای سوگیری بیشاطمینانی، هزینه منابع داخلی را کمتر از حد برآورد کرده و بر اساس ریسکگریزی ذاتی، سهم ریسک تأمین مالی خارجی و استفاده از آن را برای سرمایهگذاری کاهش میدهند. نتیجهگیری: الگوی تصمیمگیری مدیران در حوزه سرمایهگذاری و تأمین مالی، تحت تأثیر سوگیریهای شناختی قرار دارد و این انحرافها، رفتار مدیران در مواجهه با عوامل محیطی و برونزا را شکل میدهد. مدیران بهدلیل شرایط حاکم بر فضای اقتصادی کشور، سرمایهگذاریها و سیاستهای هزینهکرد سرمایهای خود را محدود میکنند؛ اما بهدلیل تورشهای رفتاری مؤثر بر الگوی تصمیمگیری اقتصادی، عملکرد کلی شرکتها تضعیف میشود و فرصتهای ایجاد ارزش و خلق ثروت را از دست میدهند.