وارون‌سازی هموار سه‌بعدی داده‌های گرانی‌سنجی و تخمین بهینه پارامتر منظم‌سازی با روش تخمین‌گر نااریب خطرپذیری احتمالی؛ مطالعه موردی: ذخیره سولفیدی سن‌نیکلاس، مکزیک

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

2 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 دانشیار، دانشکده‌ مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

4 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.30499/ijg.2022.279706.1323
چکیده

وارون­سازی داده­های گرانی­سنجی از اهمیت زیادی در تفسیر داده­های اکتشافی برخوردار است. در این روش، تخمین توزیع چگالی مدل زیرسطحی با استفاده از داده­های اندازه‌گیری­شده سطحی صورت می­گیرد. وارون­سازی داده­های گرانی­سنجی در یک مسئله وارون، به­صورت یک مسئله فروبرآورد یا بدحالت طبقه­بندی می­شود. یکی از نکات کلیدی در حل مسائل وارون داده­های ژئوفیزیکی، تعیین مقدار بهینه پارامتر منظم­سازی است. نقش پارامتر منظم­سازی، متعادل کردن اثر نسبی بین دو تابع عدم­برازش و تابع ثبات­ساز است. برای این منظور روش­های مختلفی در وارون­سازی سه‌بعدی داده­های گرانی­سنجی وجود دارد. در این پژوهش از روش تخمین‌گر نااریب خطرپذیری احتمالی برای تعیین مقدار بهینه پارامتر منظم­سازی جهت وارون­سازی سه­بعدی داده­های گرانی­سنجی با روش دو­قطری­سازی لنکزوس استفاده شده است. به‌این­منظور الگوریتمی تهیه شده است که مقدار بهینه پارامتر منظم­سازی را برای وارون­سازی محاسبه می­کند. جهت ارزیابی عملکرد و اعتبارسنجی الگوریتم تهیه­شده، از داده­های گرانی‌سنجی حاصل از یک مدل مصنوعی و داده‌های واقعی گرانی­سنجی ذخیره سولفیدی سن‌نیکلاس در کشور مکزیک استفاده شده است. نتایج این روش، به­عنوان یک الگوریتم نامقید و هموار در مقایسه با اطلاعات زمین­شناسی نشان می­دهد به­کارگیری این الگوریتم می­تواند تخمین مناسبی از توزیع چگالی در ساختارهای زیرسطحی ماده معدنی ارائه دهد.