بررسی موانع نهادی توسعه کارآفرینی و نقش دولت در تعدیل آنها؛ مطالعه موردی ایران
نویسندگان
1 دانشکده اقتصاد. دانشگاه شیراز. ایران
2 دانشکده اقتصاد. دانشگاه شیراز
3 دانشگاه شیراز
4 دانشکده اقتصاد. دانشگاه شیراز
doi
چکیده
این مقاله به بررسی موانع نهادی و اقتصادی توسعه کارآفرینی در ایران و نقش دولت در تعدیل آنها پرداخته است. برای این منظور، ابتدا با استفاده از نظریه زمینهای روابط بین متغیرها مورد بررسی و سپس با استفاده از سیستم معادلات ساختاری به برآورد الگو و آزمون فرضیه ها پرداخته شده است. نتایج الگوی نظریه زمینهای نشان داد که مجموعاً 27 مفهوم اصلی میتواند به عنوان موانع توسعهی کارآفرینی در ایران بیان شود؛ بهطوریکه 10 مفهوم محیط سیاسی، فرهنگی، حقوقی، آموزشی، فناوری، ساختار دولت، اقتصادکلان، محیط مالی، محیط جغرافیایی و ساختار تولید شرایط علّی هستند و با دو مقولهی عوامل نهادی و اقتصادی دسته بندی شدند. 7 مفهوم کارآمدی، فرصتطلبی، خلاقیت، ریسکپذیری، نیاز به موفقیت، تمایل به استقلال و قدرت طلبی کارآفرینان با مقولهی ویژگیهای کارآفرینان، شرایط زمینهای عدم توسعهی کارآفرینی تشخیص داده شدند. علاوه براین، 7 مفهوم ایجاد بستر قانونی، ترسیم خطمشیهای ویژه، توسعهی زیرساختها، فرهنگسازی، ارائهی خدمات ویژه، ارتباط با صنعت و کمکهای مالی، با مقولهی نقش دولت و به عنوان شرایط مداخلهگر عدم توسعهی کارآفرینی و در نهایت، 3 مفهوم کاهش رشد اقتصادی، افزایش فقر و نابرابری درآمدی و کاهش نرخ اشتغال، پیامدهای عدم توسعهی کارآفرینی در ایران شناخته شدند. نتایج الگوی معادلات ساختاری نشان داد که دولت می تواند نقش تعدیلگر معناداری بین شرایط علّی (موانع نهادی و اقتصادی) و عدم توسعهی کارآفرینی در ایران داشته باشد؛ هر چند خود دولت باعث افزایش اثر منفی موانع نهادی و اقتصادی بر عدم توسعه کارآفرینی شده است.