شناسایی و زمانبندی شکلگیری و فروپاشی حبابهای قیمتی چندگانه در بازار مسکن تهران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد، موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامهریزی، تهران
2 دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 استادیار گروه اقتصاد، موسسه عالی آموزش پژوهش مدیریت و برنامه ریزی، تهران، ایران
doi
چکیده
تا پیش از بحران سال 2008، اقنصاددانان به نقش حباب (خصوصا در بازار مسکن) و آثار زیانبار آن بر بخش واقعی اقتصاد توجه چندانی نداشتند؛ اما با وقوع بحران، مشخص شد که اثر حباب در بازارهای دارایی صرفا به آثار اسمی محدود نبوده و میتواند بخش واقعی اقتصاد را نیز به شدت تحت تاثیر قرار دهد. بر این اساس، هدف اصلی این مطالعه، بررسی وجود حباب در بازار مسکن و همچنین شناسایی زمان دقیق شکلگیری و از بین رفتن آن است. در این راستا، با استفاده از دادههای فصلی بازار مسکن تهران در بازه سالهای 1372:1 تا 1399:3 و همچنین با بهکارگیری رویکرد نوین فیلیپس و شی (2018) وجود حباب در این بازار، مورد آزمون قرار گرفت. نتایج این تحقیق، حاکی از وجود حباب قیمتی در بازار مسکن در برخی از بازههای زمانی طی دوره مورد بررسی است. بررسی قیمت حقیقی و نسبت قیمت به سود، حاکی از آن است که در چند دوره مختلف دورههایی وجود داشته است که ویژگیهای بسیار مشابهی با دورههای حبابی داشتهاند. نتایج بدست آمده از آزمون فیلیپس و شی نیز این موضوع را تایید میکند و بیانگر این است که بازار مسکن تهران طی چند دوره در سالهای 1381 و 1397، 1398 و 1399 شاهد حباب قیمتی بوده است. همچنین تحلیل نموداری دورههای فروپاشی حباب نشان میدهد که بعد از این دورهها، قیمتهای حقیقی در بازار مسکن افت محسوسی داشتهاند. این موضوع دقیقا مطابق با رفتار قیمت در دورههای حبابی بوده و نتایج بدست آمده از آزمونهای قبلی را تایید میکند.