بررسی اثر مواد سطحفعال غیریونی بر کارآیی فرآیند استخراج مواد رنگزای طبیعی با استفاده از روش فراصوت و خصوصیات رنگی نخ پشمی
نویسندگان
1 پژوهشکده مواد رنگزا، گروه مواد رنگزای آلی، پژوهشگاه رنگ، صندوقپستی: 654-16765
2 مرکز مطالعات و همکاریهای علمی بین المللی وزارت علوم تحقیقات و فناوری
3 دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه آلتو فنلاند، صندوقپستی: اسپو ۰۲۱۵۰
4 پژوهشکده مواد رنگزا، گروه مواد رنگزای آلی، پژوهشگاه رنگ، صندوقپستی: 654-16765
doi
چکیده
فرآیند استخراج در جداسازی و خالصسازی اجزای موجود در گیاهان بسیار بااهمیت است. برای حصول ترکیبهای طبیعی باارزش، روشهای استخراج مختلفی مطرح شده است که هرکدام از آنها نسبت به روش سنتی استخراج، با توجه به مصرف حلال کمتر، زمان کوتاهتر و آلودگی کمتری ایجاد میکند. در این پژوهش، تأثیر مواد سطحفعال غیریونی با غلظتهای مختلف در استخراج رنگزاهای طبیعی روناس، اسپرک و پوستگردو به روش فراصوت مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که استفاده از مواد سطحفعال میزان استخراج ترکیبات رنگی موجود در رنگزاهای ذکر شده را بهبود داد. ازآنجاکه ترکیبات رنگی موجود در هر یک از گیاهان رنگی مورد استفاده متفاوت است، بازده استخراج در حضور هرکدام از سطح فعالها، متفاوت است. بطوریکه در رنگزای اسپرک در حضور سطح فعال Keol، فرآیند استخراج به مقدار 60 درصد فرآیند استخراج بهبود یافته است. همچنین، قدرت رنگی نخ های پشمی رنگ شده در حضور سطحفعالها نسبت به نمونه رنگ شده شاهد (بدون سطح فعال) بین ۳۰ تا ۴۴ درصد افزایش یافتهاست. نتایج این تحقیق بخوبی نشان میدهد که میتوان از مواد فعال سطحی غیریونی برای بهبود فرآیند استخراج رنگزاهای طبیعی و میزان رنگزای جذب شده به صورت یکنواخت بر روی نخهای پشمی استفاده کرد.
