دین و دنیا: بررسی نگرشهای متفاوت ادیان به دنیا
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22099/jrt.2013.2443چکیده
«دین و دنیا» از مباحث مورد علاقهی متألهان و فلاسفهی دین است و به همین رو با بیاعتنایی جامعهشناسان دین مواجه بوده است. این مقاله در گام نخست و در راستای مقابله با رویکردهای تحویلی1 در مطالعات دین، در صددِ رفع برخی از این بیاعتناییهای آسیبرسان است و تلاش دارد نیاز مبرم جامعهشناسی دین به این مباحث را آشکار سازد و جایی را برای آن در فصول مقدماتی مطالعات جامعهشناختیِ دین باز نماید. این تلاش همچنین برای نیل به درک صائب و روشنتری از مفهوم عرفی شدن، که انطباق بیشتری با بنیانهای آموزهای اسلام و شرایط اجتماعی ایران داشته باشد، انجام شده است. مقاله در صدد است در این بازبینی، بر چند حقیقت بدیهی و در عین حال، اذعاننشده دربارهی دین تصریح نماید که تأثیراتی دگرگونکننده بر نظریات عرفی شدن دارند. گام سوم پس از تأکید بر اهمیت دنیا برای ادیان، با مقایسهای میان تلقی ادیان از دنیا برداشته شده است و با این فرض که عقاید و تعالیم دینی، تأثیرات تعیُّنبخشی بر زیست اجتماعی پیروان خواهند داشت، آن را در برخی از فرازهای اساسیتر، همانند «رستگاری»، «الاهیات اقناعی» و «تنشهای با دنیا» با تفصیل بیشتری دنبال نموده است و در خاتمه، تأثیرات آن را در اصلاح برخی رویکردهای غالب بر نگرش جامعهشناختی دین نشان میدهد.
