شناسایی منطقه هیدروکربنی با استفاده از روش یادگیری ماشین بردار پشتیبان
نویسندگان
1 استادیار، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد ژئوفیزیک، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استاد گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.30499/ijg.2021.279184.1321چکیده
تعیین منطقه هیدروکربنی یکی از اساسیترین مراحل اکتشاف است. روشهای گوناگونی برای تعیین منطقه هیدروکربنی وجود دارد که پیدا کردن مناسبترین روش یک مجموعه داده خاص، علاوهبر افزایش سرعت محاسبات، دقت پیشبینیها و تخمینهای حاصل از تحلیل را بهبود میبخشد. ماشین بردار پشتیبان از جمله روشهای تحلیل داده است که با استفاده از تابع کرنل میتواند ارتباط بهتری بین منطقه هیدروکربنی و پارامترهای دادهها برقرار کند؛ بنابراین نتیجه بهتری برای تخمین و دستهبندی دادهها بهدستمیآید. این روش به دلیل حاشیه تفکیککننده در دستهبندی دادهها در مرحله آموزش، توانایی بیشتری در تعمیمپذیری و تفکیک دادههای واقعی نسبت به بقیه تفکیککنندهها ازجمله شبکه عصبی دارد. در این مقاله تعیین منطقه هیدروکربنی با استفاده از دادههای چاه و لرزهای انجام شده است. در ابتدا با استفاده از نگارههای چاه، گزارش تفسیری چاه منطقه هیدروکربنی در بخشهای مختلف سازند آسماری مشخص شد و با استفاده از روش ماشین بردار پشتیبان سعی شد که منطقه هیدروکربنی با استفاده از نگارهها بهدستآید. نتایج تفکیککننده بردار پشتیبان با گزارش تفسیری چاه مقایسه شد. نتایج دستهبندی این روش با منطقه هیدروکربنی چاه سازگاری خوبی داشت. در مرحله بعد، تعیین منطقه هیدروکربنی با استفاده از دادههای لرزهای به روش ماشین بردار پشتیبان انجام شد که در ابتدا نشانگرهای لرزهای از رد لرزهای در محل چاه استخراج شد. سپس با استفاده از ماتریس کوواریانس و رسم سرتاسری مربوط به نشانگرهای لرزهای، نشانگرهای لرزهای مناسب برای مشخص کردن منطقه هیدروکربنی تعیین شدند. در ادامه، بهمنظور اعتبارسنجی نتایج این روش از رد کناری چاه برای داده اعتبارسنجی استفاده شد. نتایج این روش با بخشهای هیدروکربنی با درصد خطای کمی همخوانی داشت.