شناسایی منطقه هیدروکربنی با استفاده از روش یادگیری ماشین بردار پشتیبان

نویسندگان

1 استادیار، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد ژئوفیزیک، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استاد گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.30499/ijg.2021.279184.1321
چکیده

تعیین منطقه هیدروکربنی یکی از اساسی­ترین مراحل اکتشاف است. روش­های گوناگونی برای تعیین منطقه هیدروکربنی وجود دارد که پیدا کردن مناسب­ترین روش یک مجموعه داده خاص، علاوه‌بر افزایش سرعت محاسبات، دقت پیش‌بینی­ها و تخمین­های حاصل از تحلیل را بهبود می­بخشد. ماشین بردار پشتیبان از جمله روش­های تحلیل داده است که با استفاده از تابع کرنل می­تواند ارتباط بهتری بین منطقه هیدروکربنی و پارامترهای داده­ها برقرار کند؛ بنابراین نتیجه بهتری برای تخمین و دسته­بندی داده­ها به‌دست­می‌آید. این روش به دلیل حاشیه تفکیک­کننده در دسته­بندی داده­ها در مرحله آموزش، توانایی بیشتری در تعمیم­پذیری و تفکیک داده­های واقعی نسبت به بقیه تفکیک‌کننده­ها ازجمله شبکه عصبی دارد. در این مقاله تعیین منطقه هیدروکربنی با استفاده از داده­های چاه و لرزه‌ای انجام شده است. در ابتدا با استفاده از نگاره­های چاه، گزارش تفسیری چاه منطقه هیدروکربنی در بخش­های مختلف سازند آسماری مشخص شد و با استفاده از روش ماشین بردار پشتیبان سعی شد که منطقه هیدروکربنی با استفاده از نگاره­ها به‌دست­آید. نتایج تفکیک­کننده بردار پشتیبان با گزارش تفسیری چاه مقایسه شد. نتایج دسته­بندی این روش با منطقه هیدروکربنی چاه سازگاری خوبی داشت. در مرحله بعد، تعیین منطقه هیدروکربنی با استفاده از داده­های لرزه‌ای به روش ماشین بردار پشتیبان انجام شد که در ابتدا نشانگر­های لرزه‌ای از رد لرزه‌ای در محل چاه استخراج شد. سپس با استفاده از ماتریس کوواریانس و رسم سرتاسری مربوط به نشانگر­های لرزه‌ای، نشانگر­های لرزه‌ای مناسب برای مشخص کردن منطقه هیدروکربنی تعیین شدند. در ادامه، به‌منظور اعتبارسنجی نتایج این روش از رد کناری چاه برای داده اعتبارسنجی استفاده شد. نتایج این روش با بخش­های هیدروکربنی با درصد خطای کمی همخوانی داشت.