حذف اثر ساختگاه از نگاشت‌های ایستگاه‌های سطحی برای بهبود پارامترهای هشدار سریع زمین‌لرزه

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری گروه علوم زمین، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد گروه زلزله‌شناسی، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه علوم زمین، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 استاد گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایرانموسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.30499/ijg.2021.287203.1329
چکیده

محاسبه دقیق پارامترهای هشدار سریع زمین‌لرزه نقش مهمی در اعلام خطر واقع­بینانه و کاهش تلفات ناشی از زمین‌لرزه­ها دارد. اثر ساختگاه یکی از عوامل تأثیرگذار بر پارامترهای هشدار سریع زمین‌لرزه (شامل   ، ،  و ) است. در این مطالعه برای بررسی اثر ساختگاه بر پارامترهای هشدار سریع زمین‌لرزه از 1830 شتاب­نگاشت زلزله­های رخداده طی سال­های 2008 تا 2020 ثبت­شده در شش ایستگاه شتاب­نگاری وابسته به شبکه KiK-net ژاپن استفاده شده است. این شتاب­نگاشت­ها مربوط به ایستگاه­های سطحی و درون­چاهی هستند. در این پژوهش برای حذف اثر ساختگاه از شتاب­نگاشت­ها در حوزه زمان- بسامد از تبدیل فوریه پنجره کوتاه (STFT) و واهمامیخت استفاده شد. پس از حذف اثر ساختگاه از شکل­موج ایستگاه­های سطحی، مقادیر همه پارامترهای هشدار سریع زمین‌لرزه مورد نظر و به‌ویژه ،  و  به مقادیر آنها روی سنگ بستر نزدیک شد و بهبود پیدا کردند. همچنین نتایج این پژوهش نشان داد پارامترهای هشدار سریع  و  نسبت به سایر پارامترهای هشدار سریع زمین‌لرزه، تأثیرپذیری کمتری از اثر ساختگاهی دارند. به‌طور­کلی، مقادیر پارامترهای هشدار سریع وابسته به بسامد  و  پس از اصلاح اثر ساختگاه از مؤلفه قائم افزایش می­یابند. در مقابل، پارامترهای    و  پس از حذف اثر ساختگاهی در تمامی ایستگاه­ها کاهش یافتند. پس از اصلاح اثر ساختگاه، اختلاف مقادیر همه پارامترها در محاسبات روی سطح و سنگ بستر کاهش یافت که این نشان­دهنده بهبود نتایج در مطالعات مربوط به سامانه­های هشدار سریع زمین‌لرزه در تخمین پارامتر­های چشمه زمین‌لرزه است.