حذف اثر ساختگاه از نگاشتهای ایستگاههای سطحی برای بهبود پارامترهای هشدار سریع زمینلرزه
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری گروه علوم زمین، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد گروه زلزلهشناسی، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه علوم زمین، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 استاد گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایرانموسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.30499/ijg.2021.287203.1329چکیده
محاسبه دقیق پارامترهای هشدار سریع زمینلرزه نقش مهمی در اعلام خطر واقعبینانه و کاهش تلفات ناشی از زمینلرزهها دارد. اثر ساختگاه یکی از عوامل تأثیرگذار بر پارامترهای هشدار سریع زمینلرزه (شامل ، ، و ) است. در این مطالعه برای بررسی اثر ساختگاه بر پارامترهای هشدار سریع زمینلرزه از 1830 شتابنگاشت زلزلههای رخداده طی سالهای 2008 تا 2020 ثبتشده در شش ایستگاه شتابنگاری وابسته به شبکه KiK-net ژاپن استفاده شده است. این شتابنگاشتها مربوط به ایستگاههای سطحی و درونچاهی هستند. در این پژوهش برای حذف اثر ساختگاه از شتابنگاشتها در حوزه زمان- بسامد از تبدیل فوریه پنجره کوتاه (STFT) و واهمامیخت استفاده شد. پس از حذف اثر ساختگاه از شکلموج ایستگاههای سطحی، مقادیر همه پارامترهای هشدار سریع زمینلرزه مورد نظر و بهویژه ، و به مقادیر آنها روی سنگ بستر نزدیک شد و بهبود پیدا کردند. همچنین نتایج این پژوهش نشان داد پارامترهای هشدار سریع و نسبت به سایر پارامترهای هشدار سریع زمینلرزه، تأثیرپذیری کمتری از اثر ساختگاهی دارند. بهطورکلی، مقادیر پارامترهای هشدار سریع وابسته به بسامد و پس از اصلاح اثر ساختگاه از مؤلفه قائم افزایش مییابند. در مقابل، پارامترهای و پس از حذف اثر ساختگاهی در تمامی ایستگاهها کاهش یافتند. پس از اصلاح اثر ساختگاه، اختلاف مقادیر همه پارامترها در محاسبات روی سطح و سنگ بستر کاهش یافت که این نشاندهنده بهبود نتایج در مطالعات مربوط به سامانههای هشدار سریع زمینلرزه در تخمین پارامترهای چشمه زمینلرزه است.