تحلیل خطر جابهجایی ناشی از گسیختگیهای سطحی گسل شمال تبریز به روش احتمالاتی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
doi
10.30499/ijg.2021.282463.1324چکیده
روش تحلیل خطر احتمالی جابهجایی ناشی از گسیختگی سطحی، یکی از روشهای نوین در برآورد میزان جابهجایی محتمل در منطقهای است که خطر گسیختگی گسل مسبب وجود دارد. در این مطالعه با استفاده از رویکرد احتمالاتی و روش زمینلرزه، به بررسی میزان جابهجایی سطحی گسل شمال تبریز پرداخته شده و جابهجایی محتمل در دوره بازگشتهای مختلف در قالب نقشههای همبندی برآورد شده است. با توجه به گسیختگیهای سطحی ناشی از زمینلرزههای 1721 و 1780 میلادی گسل شمال تبریز که بهترتیب با 50 و 60 کیلومتر گسیختگی سطحی همراه بودند، جهت برآورد احتمال جابهجایی ناشی از گسیختگی سطحی این گسل با روش زمینلرزه، قطعهای به طول 50 تا 60 کیلومتر از گسل برای چشمه احتمالی گسیختگی سطحی انتخاب شد. مطابق مطالعات دیرینهشناسی در این منطقه، جابهجایی احتمالاتی بهترتیب بین صفر تا 5/4 و صفر تا 1/7 متر انتخاب و بر اساس مطالعات دیرینهشناسی و کاتالوگ زمینلرزههای تاریخی، دوره بازگشت و بزرگای احتمالی ناشی از فعالیت گسل شمال تبریز، 645 سال و 7/7 Mw~درنظرگرفته شد. جابهجایی احتمالاتی برای نرخ فزونی 5 درصد در 50، 475 و 2475 سال برای جابهجاییهای اصلی محتمل (روی گسل) گسل شمال تبریز برآورد شده است. همچنین با اِعمال رابطه کاهندگی پیترسن، جابهجایی احتمالاتی بیشینه گسل شمال تبریز برای جابهجاییهای 5/4 و 1/7 متر در نرخ فزونی 5 درصد در 50 سال، 186 سانتیمتر؛ در 475 سال، 469 سانتیمتر و در 2475 سال، 655 سانتیمتر تخمین زده شده است.