اثربخشی مداخلات خانواده محور بر شیوه های فرزندپروری والدین و نشانه های بیش فعالی کودکان در شهر زنجان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار، روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده علوم انسانی، واحد زنجان ، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.
3 استاد، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی ، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران.
doi
10.22034/naes.2024.486933.1594چکیده
پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی مداخلات خانواده محور در شیوه های فرزندپروری والدین و کاهش نشانه های بیش فعالی کودکان مبتلا به اختلال نقصتوجه/ بیشفعالی اجرا شد. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و گروه کنترل است و جامعه آماری کلیه کودکان شهر زنجان در سال تحصیلی 1401-1400 (رده سنی 8 تا 11 سال) بود. بر این اساس از طریق نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای به صورت انتخاب تصادفی، 4 مدرسه از ناحیه 1 و 2 آموزش و پرورش شهر زنجان انتخاب و دانش آموزانی که دچار اختلال بیش فعالی بودند شناسایی و 20 نفر از میان آن ها انتخاب شد. پس از یکسان سازی با توجه به متغیرهای سن، جنسیت و میزان اختلال نقصتوجه/ بیشفعالی در دو گروه آزمایش(10نفر) و کنترل(10 نفر) قرار گرفتند. برای تشخیص اختلال نقصتوجه بیشفعالی از نظر دو متخصص بهره گرفته و سپس از پرسشنامه کانرز والدین و برای شیوه های فرزنپروری از پرسشنامه آلاباما استفاده شد. شرکت کنندگان در گروه آزمایش به مدت 8 هفته (16 جلسه 90 دقیقه ای) به همراه مادران در جلسات فرزندپروری همراه با بازی درمانی شرکت کردند. در این مدت گروه کنترل بدون هیچ مداخله ای در نوبت انتظار قرار گرفتند و سپس از آن ها پس آزمون به عمل آمد. داده ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس تحلیل شد. نتایج نشان داد که مداخلات خانواده محور منجربه بهبود معنادار شیوه های فرزند پروری و کاهش معنادار نشانه های اختلال نقصتوجه/ بیشفعالی (با شدت اثر 62/0)در گروه کنترل شده است. بر اساس نتایج پژوهش میتوان نتیجه گرفت که این روش برای کمک به کاهش نشانه های اختلال نقصتوجه/ بیشفعالی و بهبود شیوه های فرزند پروری مناسب می باشد.