فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه شناخت آلودگی دریاها با توجه به آثار آلودگی آب دریاها و اقیانوس­ها بر زندگی انسان بسیار مهم است. در این پژوهش با انتخاب نیترات به‌عنوان شاخص آلودگی و مدل­سازی تفکیک­شده منابع آلودگی و تحلیل آن، سهم منابع مختلف آلودگی در دریای خزر برآورد شده است. عمده آلودگی دریای خزر ناشی از رودخانه ولگا است و رود کورا بعد از ولگا بیشترین سهم آلودگی را دارد. در تحقیق حاضر برای اولین بار به‌صورت کمّی سهم منابع مختلف آلودگی نیترات در میزان آلودگی مناطق مختلف دریای خزر به صورت فصلی برآورد و در قالب نقشه­های دوبعدی تفکیک شده است. همچنین با جمع اثر منابع مختلف، توزیع غلظت کلی آلودگی نیترات در فصول مختلف برآورد شده است. در آب­های ساحلی ایران، بین ۱ تا ۵۰ درصد آلودگی­ها ناشی از ولگا است. در نواحی غربی تا ۵۰ درصد (یا بیشتر) ناشی از رود کورا است و بقیه به منابع آلودگی رودخانه­های ورودی از سمت ایران مربوط می­شود. مقایسه غلظت کل نیترات به‌دست­آمده از مدل با داده­های اندازه‌گیری­شده، نشان می­دهد مدل توانسته است آلودگی نیترات را در خزر جنوبی با دقت خوبی برآورد کند. با توجه به اینکه به‌نظر­می‌رسد تاکنون سهم هریک از منابع آلاینده به‌تنهایی، در میزان آلودگی مناطق مختلف خزر برآورد نشده است، نتایج این پژوهش می­تواند اهمیت زیادی در انواع مطالعات درباره آلودگی و فعالیت­های منطقه‌ای خزر داشته باشد.