بررسی آماری- دینامیکی توفانهای همرفتی قوی در اهواز
نویسندگان
1 استاد، گروه فیزیک فضا، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
2 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه فیزیک فضا، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه فیزیک فضا، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
4 استادیار، گروه فیزیک فضا، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
doi
10.30499/ijg.2020.240218.1282چکیده
باتوجه به اثر گاه مخرب رخداد توفان تندری و توفان خاک در منطقه خوزستان، بررسی و تحلیل این توفانها از اهمیت خاصی برخوردار است. در این پژوهش، ابتدا با بررسی دادههای سطح زمین ایستگاه اهواز در دوره بلندمدت 36 ساله از سال 1981 تا 2016، توفانهای رخداده در منطقه مورد مطالعه شناسایی و تحلیل آماری شد. سپس پنج توفان قوی که از لحاظ تغییرات دما، فشار، سرعت باد و نوع ابر نسبت به بقیه توفانها مناسبتر بودند، انتخاب و با کمک مدل WRF شبیهسازی شد. نتایج بررسی آماری در دوره زمانی مطالعاتی نشان میدهد توزیع فراوانی رخداد بادهای با سرعت بالای 12 متر بر ثانیه روند کاهشی دارد. ماه آوریل بیشترین فراوانی و ماه اکتبر کمترین فراوانی را دارد و در مقیاس فصلی نیز وقوع بیشترین و کمترین فراوانی رخدادها بهترتیب در بهار و پاییز است. بررسی توزیع فراوانی رخدادها در مقیاس ساعتی، زمان وقوع بادهای جستی را در ساعتهای بعدازظهر و در بازه ساعتهای 12 تا 15 گرینویچ نشان میدهد. نتایج شبیهسازی توفانهای انتخابی بیانگر وجود حدود 1 تا 3 ساعت جابهجایی زمانی بین بیشینه میدانهای باد، دما و فشار شبیهسازیشده و مقادیر متناظر ثبتشده در ایستگاه اهواز است. مدل در نشان دادن روند تغییرات تمام پارامترها بهجز بیشینه باد جستی خوب عمل میکند. موقعیتهای جغرافیایی مختلفی برای هسته اصلی هریک از توفانها در شبیهسازی عددی یافت میشود، بهطوریکه در بین پنج توفان بررسیشده، توفانهای اول تا سوم در شمال شرق و توفانهای چهارم و پنجم در شمال غرب ایستگاه اهواز تحول مییابند.