تحلیل معانی گوناگون وجود بهوسیلۀ معانی مختلف عدم
نویسندگان
1 دکتری فلسفۀ اسلامی از دانشگاه تهران
doi
چکیده
مفهوم موضوع اصلی فلسفه (وجود) بخاطر ادعای بداهت معمولاً چندان نتوانسته است تحلیل گردد. با این همه، گاه اشاره میشود که وجود آن است که در برابر عدم و طارد آن است. اما کدام وجود در برابر کدام یک از معانی مختلف عدم؟ پس نخست باید به معانی گوناگون عدم رسید تا با سنجش معانی گوناگون وجودهای مقابلشان و پالودگی آنها از انواع و اقسام اعدام، وجود ناب مطلوب فلسفه به دست آید؛ وجودی که هیچ شائبهای از عدم در آن نیست و در برابر شکاکان و حتی ایدهآلیستها امکان فلسفه را نیز میتواند تضمینکند: وجود مضاف (نه «وجود/ موجود بماهو وجود/ موجود») خارجی به معنای اعمی که بالفعل است نه بالقوه، ممکن محقق است نه ممکن معدوم، در زمان حال است نه در گذشته و آینده، ایجابی است نه سلبی و البته با چنین شرایطی میتواند در «واقعی مطلق» متعلق هل مرکب نیز باشد.
