ارزیابی مؤلفه‌های اصالت در بافت تاریخی محله شیخ‌هادی شهر تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، رشته شهرسازی، دانشکده هنر و معماری واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

3 استادیار، رشته معماری، دانشکده هنر و معماری واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2021.141880
چکیده

محله‌های شهری از عناصر حیات بخش هر شهر محسوب می‌شوند و فرهنگ ساکنان در تارو پود محله‌ها نهفته است. بافت تاریخی نیز به عنوان میراث ارزشمند انتقال‌دهنده فرهنگ و هویت شهر به نسل بعد است. به همین خاطر روزگاری که محله‌های تاریخی به‌عنوان نماد امنیت، آسایش و اصالت ساکنان بودند، به علت ناکارآمدی ساختارشان، دچار ناپایداری و از هم گسیختگی ساختار اجتماعی و در نهایت از بین رفتن اصالت محله‌های بافت تاریخی شده است. بدین ترتیب شناسایی مؤلفه‌های اصالت در محله‌های بافت تاریخی شهر تهران که منبعث از مکاتب فلسفی و اعتقادی ساکنین محله است، به عنوان هدف این مقاله لحاظ گشته است. لذا از طریق مطالعه اسنادی به روش مشاهده به کمک مصاحبه‌های عمیق، تجارب زیستی ده نفر از ساکنین محله شیخ‌هادی در منطقه 11 شهرداری تهران به صورت نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به روش هفت‌گانه کلایزری مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفت. در نهایت خوانش پدیدارشناسانه اصالت محله‌های بافت تاریخی شهر تهران، از مولفه‌های زیبایی شناختی، ادراکی – رفتاری و عملکردی – فعالیتی نشات گرفته است به طوریکه اعتقادات و باورهای شخصی، ادراک و دریافت‌های فردی، مدت زمان سکونت، عناصر زیبایی شناختی، عوامل خوانایی مکان و عناصر عملکردی و فعالیتی به عنوان بنیاد اصلی اصالت محله‌های بافت تاریخی شهر تهران در تعامل با هویت مکان و افزایش حس تعلق شناخته شده است.

کلیدواژه‌ها