تحلیل توزیع فضایی خدمات عمومی شهری با استفاده از روش استانداردسازی دادهها، تاکسونومی عددی و مدل ضریب ویژگی (مطالعهی موردی : شهر اردکان)
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه پیام نور یزد
2 استادیار دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران
3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه پیام نور
4 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات
doi
چکیده
بررسی برابری در توزیع فضایی خدمات و امکانات شهری از مهمترین عناوین در مطالعات شهری بهشمار میآید. این پژوهش بهدنبال بررسی توزیع فضایی خدمات عمومی شهری است. روش مطالعه، تحلیلی و توصیفی است و روشهای گردآوری دادههای پژوهش، ترکیبی از روشهای اسنادی و میدانی است. برای تحلیل کمّی، از روشهای آماری و مدلهای کمّی شامل 4 روش مختلف جمع واحدها در ناحیه، روش استانداردسازی دادههای مختلفالجنس، تاکسونومی عددی و مدل ضریب ویژگی استفاده شده است تا چگونگی توزیع فضایی خدمات و امکانات شهر اردکان بررسی شود. درنهایت، بازتاب فضایی آن در رابطه با قیمت زمین و ارزش افزوده مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفته است. یافتههای پژوهش مبیّن آن است که در نواحی 13 گانه شهر اردکان، توزیع فضایی خدمات شهری نامتعادل است، بهطوریکه نواحی 4 و 7 بهترتیب بیش از سایر نواحی به امکانات توسعه دست یافتهاند و نواحی 5 و 1 از این نظر کمترین رتبه را بهخود اختصاص دادهاند. قیمت زمین نیز همبستگی معناداری با شاخصهای مورد بحث دارد، پس بنابر یافتههای این پژوهش پیشنهاد میشود که برنامهریزان شهری با رعایت توزیع مناسب خدمات شهری باعث تحقّق عدالت اجتماعی در شهر شوند، این امر میتواند در طرحهای جامع شهری دیده شود، بهاینگونه که علاوه بر برنامهریزی کالبدی، ابعاد اجتماعی توسعه نیز مورد نظر برنامهریزان شهری قرار گیرد، همچنین سرانهی کاربریها در کلّ شهر محاسبه نشود؛ زیرا که مناطق فقیرنشین شهر نیازمند توجّه ویژه هستند.