فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعیین خواص پتروفیزیکی یک مخزن اهمیت بسیار زیادی دارد. تخلخل و تراوایی بخش­های مخزنی، از مهم­ترینِ این خواص هستند. خواص پتروفیزیکی یک مخزن معمولاً با روش­هایی مانند تحلیل مغزه و آزمایش چاه نیز به‌دست­می‌آیند که مستلزم صرف زمان و هزینه بسیار زیادی است. به دلیل نبود مغزه­های کافی، تغییرات سنگ­شناسی و ناهمگنی سنگ مخزن، نتایج تعیین این پارامترها با روش­های ذکر­شده، پوشش مناسب و دقت لازم را برای تعمیم به کل ستون چاه یا لایه مخزنی و میدان هیدروکربوری ندارد. برای رفع این محدودیت از روش­های جایگزین همانند ارزیابی‌و تفسیر نمودارهای پتروفیزیکی در محیط نرم‌افزار­های پیشرفته یا روش­های مبتنی بر سرعت امواج لرزه‌ای استفاده می­شود.در روش مبتنی بر نمودارهای پتروفیزیکی، معمولاً تخلخل براساس یکی از نگاره­های نوترون، چگالی یا صوتی یا تلفیقی از دو یا چند نگاره و با استفاده از روابط معرفی­شده به‌صورت برجا تخمین زده می­شود. برای تخمین تخلخل با استفاده از سرعت امواج لرزه‌ای، هم از داده­های لرزه‌ای سطحی و هم از داده­های لرزه‌ای درون­چاهی (مقاطع لرزه‌ای قائم) می­توان بهره جست. با به‌کارگیری روابط موجود بین سرعت امواج لرزه‌ای و تخلخل سنگ­ها، برآورد مناسبی از تخلخل لایه­ها محاسبه می­شود. در این پژوهش با استفاده از داده­های مقاطع لرزه‌ای قائم در یکی از میدان­های گازی خلیج فارس، تخلخل لایه­های مخزنی تخمین زده می­شود و نتایج آن با تخلخل تخمین زده شده از نگاره­های مختلف چاهی و داده­های مغزه­ها مقایسه می­شود. نتایج حاکی از همخوانی مناسب نتایج داده­های VSP و سایر نگاره­های چاهی و همچنین داده­های مغزه است، به‌ویژه اینکه در نقاط ریزشی و شسته­شده چاه و نواحی با لایه­های شیلی که روش­های پتروفیزیکی اغلب خطا دارند، روش مقطع لرزه‌ای قائم می­تواند نتایج مطمئن­تری ارائه کند.