چالشها و فرصتهای تغییر گزارش حسابرس در ایران
نویسندگان
1 مربی، گروه حسابداری، مؤسسه آموزش عالی تابران، مشهد، ایران.
2 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه حسابداری دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران.
doi
10.22059/acctgrev.2019.275848.1008120چکیده
هدف: با توجه به اهمیت گزارش حسابرس و پیامدهای تغییر آن در محیطهای مختلف قانونی، سیاسی و اقتصادی و در نظر گرفتن تحولات اخیر جهان در گزارش حسابرس، این پژوهش با هدف بررسی ایرادهای گزارش کنونی حسابرس و نیز، شناسایی چالشها و فرصتهای اجرای استاندارد بینالمللی حسابرسی 700 (تجدیدنظر شده 2015) و 701 (جدید) در ایران انجام شده است. روش: در این پژوهش از روش تحلیل محتوای کیفی و ابزار مصاحبه عمیق استفاده شده و به همین منظور با 18حسابرس و 15سرمایهگذار با تجربه مصاحبه شده است. یافتهها: در این پژوهش ایرادهای گزارش کنونی حسابرس در ایران (شکل، محتوا، ارائه گزارش حسابرس) و ریشههای آن (اقتصادی، قانونی، حرفه حسابرسی، گزارشگری شرکتی، استانداردهای حسابرسی و انتظارات) و همچنین چالشها (مقاومت حسابرسان، مشکلات اجرای استاندارد، افزایش ریسک گزارشگری، مقاومت صاحبکار و افزایش احتمال سردرگمی و تفاوت در برداشت استفادهکنندگان از موضوعهای کلیدی حسابرسی)، فرصتها (ارتقای گزارش حسابرس و حرفه حسابرسی، افزایش ارتباطات، بهبود تصمیمگیری سرمایهگذاران و کمک به مدیریت) و راهبردهای لازم (آموزش، ضمانتهای کافی برای اجرا، استانداردگذاری و نحوه اجرا) بهمنظور اجرای صحیح گزارش جدید حسابرس شناسایی شدند. همچنین موضوعهای کلیدی حسابرسی از دیدگاه حسابرسان و سرمایهگذاران و سایر تقاضای اطلاعاتی سرمایهگذاران از گزارش حسابرس از دیدگاه سرمایهگذاران استخراج شد. نتیجهگیری: بر اساس یافتههای پژوهش، سطح کنونی گزارش حسابرس از سطح استاندارد فعلی فاصله بسیاری دارد و نیازمند اقدامهای مؤثر از جمله افزایش نظارت بیشتر بر حرفه حسابرسی توسط مراجع ذیصلاح و افزایش کیفیت گزارش حسابرس برای رفع ایرادهای گزارش کنونی حسابرس است. یافتههای این پژوهش ضمن دانشافزایی در حوزه حسابرسی، بینشی را برای مرجع استانداردگذار حسابرسی و سازمان بورس و اوراق بهادار، بهعنوان مقام ناظر فراهم میکند تا بتوانند با در نظر گرفتن فرصتها و چالشهای پیشرو، در مسیر تحقق اهداف در نظر گرفته شده برای گزارش جدید حسابرس، گامهای مؤثرتری بردارند.