شناسایی و مدل‌سازی گنبد نمکی در داده‌های لرزه‌ای با استفاده از گرادیان بافت سه‌بعدی

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 دانشیار، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران موسسه ژئوفیزیک، انستیتوی صنعتی کارلسروهه، کالسروهه، آلمان

3 استادیار، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.30499/ijg.2020.242349.1285
چکیده

به دلیل ساختار پیچیده گنبدهای نمکی که با تغییرات شدید سرعتی همراه است، تعیین محدوده گنبدهای نمکی برای افزایش دقت تصویر‌سازی زیرسطحی لرزه‌ای در مناطق حاوی آنها از اهمیت بسزایی برخوردار است. همچنین با توجه به کاربردهای متعددی که این ساختارهای دیاپیر شکل در صنایع مختلف می­توانند داشته باشند، تعیین محدوده این ساختارهای نمکی، یکی از چالش­های پیش روی پردازشگران و مفسران داده­های لرزه‌ای است. نشانگرهای بافتی لرزه‌ای، یکی از ابزارهای لرزه‌ای متداول برای این منظور هستند. انواع مختلفی از نشانگر­های بافتی معرفی شده‌اند که هرکدام مزایا و معایب خاص خود را دارند و نتایج به‌کارگیری آنها با عدم قطعیت (معمولاً زیاد) همراه است. نشانگر گرادیان بافت یکی از نشانگر­های بافتی است که بر مبنای محاسبه کمّی تغییرات بافت استوار است و به‌راحتی مرز تغییرات بافتی را مشخص می­کند. پس از تعیین مرز این تغییرات، با اِعمال آستانه­گذاری و دوتایی کردن نتیجه گرادیان بافت، می­توان با ابزارهای ریخت­شناسی و توسعه ناحیه‌ای و انتخاب یک نقطه مبنا به­عنوان گنبد نمکی، محدوده گنبد نمکی را شناسایی کرد و مدل ساختاری آن را به‌دست­آورد. نتایج اعمال روش روی مدل مصنوعی و یک داده لرزه‌ای نشان داد این نشانگر می­تواند جایگزینی برای نشانگر­های متداول جهت تفکیک بافت­های مختلف و تعیین محدوده گنبد نمکی باشد.